Ο Σαμ Νιλ ήταν -και στο πανί παραμένει για πάντα, ή για όσο τέλος πάντων– ένας ωραίος κινηματογραφικός ηθοποιός. Καρατερίστας μεν, αλλά όχι από εκείνους που ιδρώνουν τζάμπα με την Μέθοδο, από αυτούς που παραλλάσσουν όσο χρειάζεται την ευλύγιστη φυσιογνωμία τους για να υπηρετηθεί η ταινία. Είναι τυχαίο που το εύχρηστο για την περίσταση 1993 του περιείχε ένα τεράστιο blockbuster με το Jurassic Park και ένα ανίκητο λαοφιλές φεστιβαλικό/οσκαρούχο art house με τα Μαθήματα Πιάνου; Αναλογιστείτε μόνο πόση απόσταση υπάρχει ανάμεσα στους χαρακτήρες που υποδύθηκε.

Αυτή ήταν η ιστορία της καλλιτεχνικής ζωής του Νεοζηλανδού, ο οποίος στο σύνολο της διαδρομής του υποστύλωσε και κοιτάσματα από το σινεμά της χώρας του, συμπίπτοντας μάλιστα αρχικά και με μια εποχή αναγέννησης του σινεμά της Ωκεανίας, περίπου από την δεκαετία του ’80. Να μην ξεχάσει κανείς το Sleeping Dogs του Ρότζερ Ντόναλντσον, ενός κλασάτου δημιουργού που δεν έχει αναγνωριστεί, μα ούτε και το My Brilliant Career, το ντεμπούτο της Τζίλιαν Άντερσον, να θυμηθούμε την απόλαυση του να παίζει τον Ντέιμιαν της Προφητείας στην τρίτη ταινία (Η Τελική Αναμέτρηση), αλλά και να δούμε ότι ταυτόχρονα τότε τον έβλεπαν αμέσως οι Ευρωπαίοι, ο Σαμπρόλ, ο Ζουλάφσκι που τον έβαλε απέναντι στο θηρίο της Ατζανί στο Possession (και ο Νιλ άντεξε) και πίσω πάλι οι Αυστραλοί, ο Σκεπίσι στο Plenty (επίσης άντεξε την Στριπ), o Νόις στο Dead Calm (σύζυγος νεαρότατης Νικόλ Κίντμαν εκεί), προτού φθάσουμε στα ‘90ς και η καριέρα απογειωθεί με την έννοια της ζήτησης και της αναγνωρισιμότητας.

Από το Κυνήγι του Κόκκινου Οκτώβρη του ΜακΤίρναν, μέχρι το franchise του Jurassic, από την Κάμπιον μέχρι τον Κάρπεντερ στο γιγάντιο In The Mouth of Madness, νωρίτερα είχαν γνωριστεί στη Memories of an Invisible Man, πέρασμα από το Μέχρι το Τέλος του Κόσμου του Βέντερς, μπροστάρης στο περίπου μηδενισμένο κριτικά Event Horizon, εξισορροπητική παρουσία στο Horse Whisperer του Ρέντφορντ, με πληθώρα ενδιάμεσων μικρότερων παραγωγών, παράλληλου κυκλώματος που ποτέ δεν εγκατέλειψε παρά την a list ζήτηση, ο Νιλ εργάστηκε αδιαλείπτως κάθε χρονιά από το 1984 μέχρι το 2023, αν αυτό λέει κάτι για το εργασιακό του ήθος και την θέση του στη δουλειά από την πλευρά των επαγγελματιών. Αλλά και τα τελευταία χρόνια, παρά το κακό που τον βρήκε, με την άπειρη σεμνότητά και το στυλ που τον χαρακτήριζε δεν έπαψε να δηλώνει παρών. Κι όταν πριν λίγο καιρό δημοσίευσε την ευτυχή γνωμάτευση που τον ήθελε cancer-free, δύσκολα συγκρατούσαμε κι εμείς τη χαρά μας για την «καιρός τώρα να κάνω καμμιά ταινία» δήλωσή του.

Κρίμα, πολύ κρίμα, σίγουρα υπάρχει κάποιο επώδυνο φιλοσοφικό δίδαγμα για τους εναπομείναντες ως προς το μοιραίο παιχνίδι που παίχτηκε εδώ, μένουν οι ταινίες, μένει η τρέλα στο βλέμμα που μπορούσε να μεταμορφωθεί στην μεγαλύτερη γλυκύτητα. Ωραίος ηθοποιός.