25 χρόνια «Λίστα του Σίντλερ»: Σπίλμπεργκ, Νίσον, Κίνγκσλεϊ μοιράζονται τις αναμνήσεις των γυρισμάτων

Στίβεν Σπίλμπεργκ, Λίαμ Νίσον και Μπεν Κίνγκσλεϊ βρέθηκαν στο Φεστιβάλ της Tribeca για να μιλήσουν για την εμβληματική συνεργασία τους.

Από τον Πάνο Γκένα
25 χρόνια «Λίστα του Σίντλερ»: Σπίλμπεργκ, Νίσον, Κίνγκσλεϊ μοιράζονται τις αναμνήσεις των γυρισμάτων

Το 1993, την ίδια χρονιά που οι δεινόσαυροί του σάρωναν τα ταμεία με το «Jurassic Park», ο Σπίλμπεργκ, το πρώην «παιδί», έσκυψε μπροστά στο διωγμό του έθνους του και με τη «Λίστα του Σίντλερ» παρέδωσε μία από τις καλύτερες ταινίες στην ιστορία του σινεμά. Βραβευμένο με 7 Όσκαρ, το ιστορικό δράμα που βασίστηκε στο βιβλίο του Τόμας Κενάλι, πρόσφερε μέσα από τη ζοφερή ασπρόμαυρη φωτογραφία και τις συνταρακτικές εικόνες σασπένς, μία ταινία μνήμης με μεγαλοφυή ταύτιση στο ταραγμένο σύγχρονο γεωπολιτικό γίγνεσθαι.

Στο reunion των 25 χρόνων της ταινίας, που πραγματοποιήθηκε στο πρόσφατο Φεστιβάλ της Tribeca, ο Στίβεν Σπίλμπεργκ, ο Λίαμ Νίσον και ο Μπεν Κίνγκσλεϊ μίλησαν στο κοινό για το συναισθηματικό βάρος της ταινίας, και τις προσωπικές δυσκολίες που αντιμετώπισαν. Όταν η συντονίστρια του πάνελ Τζανέτ Μέισλιν των New York Times ρώτησε τον Σπίλμπεργκ, πως αισθάνεται που ξαναείδε την ταινία, απάντησε: «Περήφανος. Πολύ, πολύ περήφανος» συμπληρώνοντας πως την αντιμετωπίζει ως το πιο ουσιαστικό του επίτευγμα.

Όσο για το μεγάλο συναισθηματικό βάρος της ταινίας, ο Σπίλμπεργκ έκανε λόγο για τις «σωτήριες» κλήσεις του Ρόμπιν Γουίλιαμς, με τον οποίο είχαν συνεργαστεί λίγα χρόνια πριν στο «Hook». «Ο Ρόμπιν καταλάβαινε καλά τι περνούσα, και μία φορά την εβδομάδα είχε βάλει στο πρόγραμμα να μου τηλεφωνεί και να παραδίδει ένα 15λεπτο stand-up», δήλωσε ο Σπίλμπεργκ. «Το γέλιο λειτουργούσε σαν εκτόνωση. Και ο Ρόμπιν το έκλεινε τη στιγμή που το γέλιο ήταν μεγαλύτερο. Ποτέ δεν έλεγε αντίο, απλά το έκλεινε εκείνη τη στιγμή».

Τα γυρίσματα της ταινίας ξεκίνησαν τον Μάρτιο του 1993 στην Κρακοβία και συνεχίστηκαν για 70 μέρες. Αρκετές σκηνές γυρίστηκαν στις πραγματικές τοποθεσίες και για τον Σπίλμπεργκ ήταν μια εξαιρετικά έντονη συναισθηματικά περίοδος, μιας και ανακαλούσε τον αντισημιτισμό που βίωσε στα παιδικά του χρόνια. Παράλληλα με την παραγωγή, έτρεχε το post-production του «Jurassic Park», γεγονός που του προκαλούσε επίσης έντονη αμηχανία και εκνευρισμό. «Έπρεπε δύο με τρεις φορές την εβδομάδα να κάνω μία αργή δορυφορική σύσκεψη με Βόρεια Καλιφόρνια για να εγκρίνω πλάνα του T-Rex. Ένιωθα τεράστια δυσαρέσκεια και θυμό που έπρεπε να το κάνω, να σηκώνω δηλαδή το συναισθηματικό βάρος της Λίστας και παράλληλα να τσεκάρω δεινόσαυρους που κυνηγούσαν τζιπ. Ήμουν πολύ θυμωμένος».

Ο Σπίλμπεργκ πρόσθεσε πως η σκηνή όπου οι Εβραίοι κρατούμενοι γδύνονται για τις ιατρικές εξετάσεις, είναι η «πιο τραυματική της καριέρας» του, και αποκάλυψε πως ηθοποιοί, που συμμετείχαν στη σκηνή του θαλάμου αερίων, δεν μπορούσαν για τις επόμενες μέρες να συμμετέχουν σε οποιοδήποτε άλλο γύρισμα, λόγω ψυχολογικής κατάρρευσης. 

Το καστ επίσης υπήρξε μάρτυρας αντισημιτικής συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, αποδεικνύοντας πως η ταινία είχε έντονα επίκαιρο χαρακτήρα. Ο Μπεν Κίνγκσλεϊ, που υποδύεται στην ταινία τον Ιτζάκ Στερν, και ο Σπίλμπεργκ έκαναν λόγο για ένα επεισόδιο σε μπαρ, όπου ένας Γερμανός μιμούταν πως στραγγάλιζε έναν ηθοποιό, αφού έμαθε πως ήταν Εβραίος, ενώ μία Πολωνή φώναζε στον Ρέιφ Φάινς όταν τον είδε με τη στολή των SS «ελάτε πίσω για να μας προστατέψετε».

Σχετικά με τις μακροχρόνιες φήμες και την ιντερνετική παραπληροφόρηση, η Μέισλιν ρώτησε τον Σπίλμπεργκ αν ο Μελ Γκίμπσον υπήρξε ποτέ υποψήφιος για τον ρόλο του Λίαμ Νίσον (παίρνοντας κατηγορηματικά την απάντηση «όχι»), και για το αν υπήρχαν συζητήσεις να αναλάβει ο Σκορσέζε τη σκηνοθεσία (η απάντηση ήταν θετική).

Και οι δυο ταινίες του Σπίλμπεργκ θριάμβευσαν στα Όσκαρ του 1994, κερδίζοντας στο σύνολο 10 βραβεία. Το «Jurassic Park» έγινε η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία όλων των εποχών και απέσπασε 3 τεχνικά βραβεία, ενώ «Η Λίστα του Σίντλερ» ήταν ο μεγάλος νικητής της βραδιάς με 7 αγαλματίδια, συμπεριλαμβανομένων της Καλύτερης ταινίας και Σκηνοθεσίας. «Εκείνη η βραδιά δεν είχε τίποτα το εορταστικό. Δεν νομίζω πως αυτή η ταινία είναι μια γιορτή», είπε ο Σπίλμπεργκ στο κοινό. «Ήταν ωραίο που κερδίσαμε, αλλά συγχρόνως θυμάμαι το πόσο συγκινημένος ήμουν όταν ο παραγωγός μας (Μπράνκο) Λάστιγκ έδειξε στον κόσμο ότι ήταν στο Άουσβιτς, ότι είχε αριθμούς στο χέρι του...».