Η Ετυμηγορία

Η ταινία των Ντέιβιντ Μέριμαν και Τζιμ Σέρινταν θέλει να γίνει «Οι 12 Ένορκοι» του Σίντεϊ Λουμέτ, κανένας τους όμως δε διαθέτει τη σκηνοθετική κλάση του Αμερικανού δημιουργού, με την «Ετυμηγορία» να αποτελεί ένα κακέκτυπο, παραλίγο δικαστικό δράμα, που δεν σώζεται με τίποτα, πρωτίστως εξαιτίας ενός αλλοπρόσαλλου σεναρίου που δεν βγάζει το παραμικρό νόημα, ιδιαίτερα όταν καταφεύγει στη...μεταφυσική για να πείσει πως πρόκειται για ένα σκεπτόμενο θρίλερ δωματίου.

Βασισμένη σε πραγματική ιστορία η ταινία ακολουθεί τα γεγονότα μετά τη δολοφονία της Γαλλίδας σκηνοθέτιδας Σοφί Τοσκάν Ντι Πλαντιέ το 1996 στο Κορκ της Ιρλανδίας, με τον Βρετανό δημοσιογράφο Ίαν Μπέιλι να κρίνεται ένοχος και τελικά το 2019 να καταδικάζεται ερήμην σε κάθειρξη 25 ετών. Η ταινία επιχειρεί να αποδομήσει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ο Μπέιλι βρέθηκε στο εδώλιο, καθώς και να ανασυντάξει τα αποδεικτικά στοιχεία που τον υπέδειξαν ως δολοφόνο της άτυχης γυναίκας.

Δεδομένου του υποθεσιακού μοτίβου που ακολουθεί είναι δύσκολο να μην υπάρξει η αναμενόμενη σύγκριση της ταινίας με εκείνη του Λουμέτ, οι όποιες όμως ομοιότητες αρχίζουν και τελειώνουν στο θέμα του σεναρίου, με τον έξι φορές υποψήφιο για Όσκαρ Τζιμ Σέρινταν να παραδίδει εδώ αν όχι τη χειρότερη, σίγουρα μια από τις χειρότερες προσθήκες σε μια, κατά τα άλλα, πλούσια φιλμογραφία.

Η ταινία ξεκινάει με την πλειοψηφία των ενόρκων να παίρνει θέση κατά του Μπέιλι, κρίνοντάς τον ένοχο, εκτός από μια γυναίκα, την ένορκο 8, την οποία υποδύεται – κατά εντελώς παράδοξο τρόπο – μια εντελώς άνευρη και άχαρη Βίκι Κριπς, η οποία μοιάζει να βρέθηκε στα γυρίσματα μονάχα για να συμπληρώσει το μηνιάτικο. Οι υπόλοιποι ένορκοι τα βάζουν μαζί της γιατί δεν ξεμπερδεύουν με την υπόθεση μια ώρα αρχύτερα και όλη η υπόλοιπη πλοκή περιστρέφεται γύρω από συζητήσεις επί συζητήσεων για το κατά πόσο ο Μπέιλι είναι πράγματι ένοχος, με βάση τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί.

Με αφορμή τη συζήτηση γύρω από την ενοχή ή μη του δημοσιογράφου, στο τραπέζι «πέφτουν» θέματα φύλου, αστυνομικής διαφθοράς, διαπλοκής μίντια και φαντασμάτων - μεταφορικών και κυριολεκτικών. Από τη μια είναι λογικό οι Μέριμαν/Σέρινταν (οι οποίοι υπογράφουν και το σενάριο) να αναζητήσουν τρόπους διατήρησης της προσοχής του θεατή από τη στιγμή που το μεγαλύτερο κομμάτι της δράσης συμβαίνει μέσα σε τέσσερις τοίχους. Από την άλλη τα όσα συμβαίνουν δύσκολα ξεπερνούν σε ενδιαφέρον μια...μαύρη οθόνη, με μια πρόζα άναρχη και στριφνή, που περισσότερο περιπλέκει τα πράγματα, παρά δίνει αφορμές για ουσιαστικό διάλογο μεταξύ των παρευρισκόμενων.

Με την ιστορία να μπλέκει ολοένα και πιο πολύ όσο περνάει η ώρα (ειλικρινά, ποιος μπορεί να βγάλει κάποιο νόημα από όλα αυτά;) και τον θεατή να «παλεύει» μόνος του σε αναζήτηση κάποιας σεναριακής λογικής, η ταινία αποφασίζει να χαρίσει το τελειωτικό χτύπημα, εισάγοντας το trope της φασματικής παρουσίας, με τους ενόρκους να καλούν (ή να νομίζουν ότι καλούν) το πνεύμα της Σοφί από το υπερπέραν, για να μπορέσουν να βγάλουν επιτέλους κάποια άκρη. Έχοντας αντέξει μέχρι αυτό το σημείο, ετούτη η επιλογή δεν αποτελεί καν το χειρότερο πράγμα της ταινίας.

«Η Ετυμηγορία» είναι μια ταινία που πιστεύει πως είναι πιο σοβαρή από ότι στην πραγματικότητα είναι. Δεν είναι.