Οι αριθμοί δεν λένε πάντα όλη την αλήθεια, αλλά υποδεικνύουν σίγουρα μια αλήθεια. Βλέποντας κανείς το παγκόσμιο box office για το 2026, τώρα που μόλις διαβήκαμε τα μισά του έτους, διαπιστώνει ότι φέτος, αναλογικά και με τους τίτλους που περιμένουμε (δηλαδή: Οδύσσεια, Σπάιντερ Μαν, Dune 3 και Avengers - όλα τα άλλα θα είναι bonus tracks), ενδέχεται σοβαρά οι μικτές εισπράξεις να αγγίξουν, και ίσως να ξεπεράσουν, αυτές του 2019 που δεν είναι απλά οι «προπανδημικές» είναι και η κορυφή που άγγιξε στην σύγχρονη πορεία της η βιομηχανία. (Για τις ΗΠΑ, που είναι πόλος βέβαια αυτού του οικονομικού παιχνιδιού, η χρονιά ρεκόρ είναι βραχεία κεφαλή το 2018.)
Πώς τα έχουμε καταφέρει τόσο καλά;
Προφανώς υπάρχουν τίτλοι που έκαναν τον εξαιρετικό θόρυβο που θα περίμενε κανείς, μετρά ότι έχεις ήδη δύο ταινίες του δισεκατομμυρίου και την μία δεν την περίμεναν πολλοί (το Michael, η «δεδομένη» ήταν το Super Mario Bros.), μετρά όμως ακόμα περισσότερο ότι υπάρχει μια σειρά, αν όχι σωρεία, τίτλων που έχει δουλέψει εξαιρετικά και εδώ προφανώς μιλάμε για τα Obsession, Backrooms, Project Hail Mary), ενώ μόνο προσθετικά έχουν λειτουργήσει ταινίες όπως τα Toy Story 5 και Devil Wears Prada 2. Φυσικά, για να φτάσει τέλη Ιουνίου το box office να γράφει 13.1 δις σε όλο τον κόσμο (5.1 στις ΗΠΑ) - και ας μην λησμονούμε και πάλι ότι οι τέσσερεις τίτλοι που αναφέραμε μπορεί από μόνοι τους να είναι άλλα 10 δις στο τέλος της χρονιάς - αυτό σημαίνει ότι έχουν συνεισφέρει και άλλα έργα και άλλοι παράγοντες. Δηλαδή ως προς το πρώτο λογαριάστε Minions, Disclosure Day, Wuthering Heights, Scream, The Drama, ταινίες που ήταν πάνω ή κάτω από τις προβλέψεις τους ίσως αλλά και πάλι συμβάλλουν.
Ως προς το δεύτερο, αλλάζουμε παράγραφο. Γιατί παράγοντας είναι η αύξηση της παραγωγής, φέτος στις ΗΠΑ θα έχουμε 115-120 νέες παραγωγές, το 2024 ήταν 94, γιατί επίσης έχει συντελεστεί μια αλλαγή κλίματος (ας το πούμε) πολιτισμικά αφού οι νεότερες γενιές έχουν εκπλήξει συμμετέχοντας κυριαρχικά στην αίθουσα - με το συμπαρομαρτόν βέβαια σοσιομοντιακό κέλυφος - γιατί το streaming γνωρίζει μια κόπωση (που δεν είναι στην πραγματικότητα κόπωση είναι κίνηση προς τα μη πανδημικά φυσιολογικά του) και γιατί, τέλος, είμαστε στο κύμα μιας συγκυρίας που συντίθεται από το «τέλος» της πανδημίας, την κόπωση των υπερηρώων, το μπάσιμο σε μια διασυνδεδεμένη των social εποχή και, ασφαλώς, την σύμπτωση των φετινών τίτλων. Όλα μαζί φτιάχνουν μια ατμόσφαιρα που γεννά αισιοδοξία στο Χόλιγουντ - και γενικώς - και κάπως έτσι πιθανολογείται ότι το box office φέτος θα γράψει 11ψήφιο νούμερο στις ΗΠΑ, που έχει από το 2019 να συμβεί. Αν οι τίτλοι που εκκρεμούν και γράψαμε πιο πάνω κινηθούν βορείως των τριών δισεκατομμυρίων στις ΗΠΑ, το μετα-πανδημικό ρεκόρ θα έρθει εύκολα.
Ένα πολυπλόκαμο ερώτημα ωστόσο που πρέπει να μας απασχολεί, ιδίως τους ιθύνοντες στην παραγωγή, σχετίζεται με παράγοντες όπως τα έξοδα, το λεγόμενο «αιθουσιακό παράθυρο» (πόσο μένουν οι ταινίες στην αίθουσα προτού περάσουν στην οικιακή ψυχαγωγία), η εξαγορά της Warner από την Paramount, και, θα πρόσθετα οπωδήποτε, η προσωρινότητα ενός κοινού που συρρέει λόγω σοσιομιντιακής μόδας.
Για το πρώτο τα έχουμε πει δεκάδες φορές, και άοκνα συνεχίζουμε. Οι ταινίες είναι λευκοί ελέφαντες και παραδείγματα όπως το Obsession (400+ εκατομμύρια από 3/4 του εκατουμμυρίου προϋπολογισμό) πρέπει να είναι ο οδηγός. Δεν μπορεί φυσικά να επαναλαμβάνεται κάθε τρις και λίγο ένα τέτοιο φαινόμενο, ούτε να θεωρεί δεδομένο κανείς ότι παράλληλες πλατφόρμες social θα τροφοδοτούν την αίθουσα (αν και θα συμβαίνει, είναι ιστορική ροή κάτι τέτοιο και ίσως αποδειχθεί κρίσιμη αιμοδοσία), αλλά η λογική πρέπει να είναι επιχειρηματική, όχι λογική χρηματιστηριακού bulling χρυσών αγοριών.
Για το δεύτερο θα χρειαστεί να βρεθούν λύσεις. Ο χρόνος ζωής μιας ταινίας δεν μπορεί να καθορίζεται σε λίγες μέρες, δύο εβδομάδες ή (ακόμα και) 45 ημέρες αυστηρής παραμονής στην αίθουσα. Με άλλα λόγια το κίνητρο για τον θεατή δεν μπορεί να είναι μόνο το πόσο πολυδιαφημισμένη (ή/και καλή) είναι μια ταινία, απαιτείται μια, τρόπον τινά, «υποχρέωση απρόσιτου» που θα λειτουργεί ως προστατευτική δικλείδα. Η «κατανάλωση» μιας ταινίας πρέπει σταδιακά να ξαναβρεί την ιδιαιτερότητα και το γούστο της - αν όχι βέβαια και τον ίδιο τον κοινωνικό, συλλογικό χαρακτήρα. Μπορεί αυτό να ακούγεται ως ψιλά γράμματα, και ίσως ουτοπικό, ωστόσο, πλην της μόδας (η social πιστοποίηση «ήμουν κι εγώ εκεί»), κάπου εκεί βασίζεται η ολένα αποδεικνυόμενη αντοχή της αίθουσας στον χρόνο.
Στο κομμάτι της εξαγοράς της Warner θα πρέπει να περιμένουμε και να δούμε, πρωτίστως πόσο θα επηρεαστούν οι αριθμοί της παραγωγικότητας. Αν η Paramount τηρήσει την υπόσχεσή της τότε όχι μόνο δεν θα υπάρξει μείωση (όπως ας ούμε συνέβη όταν η Disney αγόρασε την 20th Century Fox), αλλά θα υπάρξει πολλαπλασιασμός. Επιφυλάξεις εδώ, ίδωμεν.
Ως προς τα της μόδας των social λίγα μπορεί να προβλέψει κανείς, εκτός ίσως του ότι οι κινήσεις συμβαίνουν ραγδαία και οι νέες τάσεις δεν μπορούν να τακτοποιηθούν σε γνωστά μοντέλα - όχι από τον υπογράφοντα τουλάχιστον. Μόνη συγκριτική βεβαιότητα το ότι η έννοια του engagement, της εμπλοκής δηλαδή των πάντων στην «δημιουργική διαδικασία», αποτελεί έναν παράγοντα. Τώρα αν αυτό θα σημάνει πολλαπλασιασμό της αποβλάκωσης των στούντιο να βγάζουν έργα με βάση το τι λέει ο κόσμος ή θα σημάνει και τον πληθωρισμό φαινομένων όπως οι Κέιν Πάρσονς και Κέρι Μπάρκερ, ο χρόνος θα δείξει.
Εν κατακλείδι ας σημειώσουμε ότι η εποχή της πανδημίας (και των απεργιών) άφησε πολύ βαρύ αποτύπωμα μεν, αλλά και πολύ επίκτητων μα όχι μόνιμων προεκτάσεων. Με άλλα λόγια τρομοκρατήθηκαν πολλοί χωρίς λόγο. Οπότε να ευχαριστήσουμε τον Τομ Κρουζ με το Top Gun, τον Κρίστοφερ Νόλαν και την Barbie γιατί στην πιο κρίσιμη εποχή έμειναν να βροντοφωνάζουν την σημασία του να βλέπουμε ταινίες μαζί, την... Barbie λίγο πιο πολύ ακόμα γιατί επισημαίνει ότι το γυναικείο κοινό είναι μια πρακτικά ανεξερεύνητη, μα τεράστια, δύναμη για την οικονομία του σινεμά και, βουά λα: Το 2026 αποδεικνύεται η χρονιά που το σινεμά δήλωσε παρών, η αίθουσα επανεμφανίστηκε σαν η μοναδική χώρα των ταινιών. Μια ελπίδα μπορεί να πεταρίσει στο βλέμμα μας. Αλλά θέλει δουλειά πολλή.
