Οπως τις διάλεξαν οι Λευτέρης Αδαμίδης, Θοδωρής Δημητρόπουλος, Λουκάς Κατσίκας, Ηρακλής Κορέλης, Μανώλης Κρανάκης, Γιώργος Κρασσακόπουλος, Θανάσης Πατσαβός, Κωνσταντίνος Σαμαράς, Μάρκος Φράγκος. Μέρος 2ο

25. Ο Πόλεμος Των Κόσμων (War of the Worlds / 1953)

Συνηθισμένο μοτίβο στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας η εισβολή εξωγήινων στον πλανήτη Γη, η οποία θα έβρισκέ το πρότυπό της στον «Πόλεμο Των Κόσμων», την κλασική νουβέλα του Χ.Τζ. Γουέλς από το 1898. Και μπορεί η ιστορία να έγινε διάσημη από το πρόσφατο ομώνυμο φιλμ του Στίβεν Σπίλμπεργκ, τις βάσεις όμως τις είχε βάλει ήδη από το 1953 ο Μπάιρον Χάσκιν με την ιστορία μετεωριτών που πέφτουν στη Γη για να αποδειχθεί πως είναι Αρειανοί εξωγήινοι και μάλιστα καθόλου φιλικοί. Η αγωνία της ολικής καταστροφής του πλανήτη, η εισβολή από έναν ανοικείο εχθρό, η επαφή με το εξωγήινο είναι φόβοι αιώνιοι για τον άνθρωπο. Ο Χάσκιν, με όπλο τα εντυπωσιακά ειδικά εφέ και το χαρισματικό design των Αρειανών εχθρών, δίνει εικόνα στο άγνωστο και το παρουσιάζει αυτούσιο στον θεατή. Εδώ βασίστηκαν πολλές μελλοντικές ταινίες του είδους, από τη «Μέρα Ανεξαρτησίας» του Ρόλαντ Εμεριχ, μέχρι το «Μars Αttacks» του Τιμ Μπάρτον. Καθαρόαιμο cult classic.H.K.

24. Ο Ανθρωπος Που Ζάρωνε (The Incredible Shrinking Man / 1957)
του Τζακ Αρνολντ

Ορμώμενος από την αυξανόμενη ανησυχία της εποχής απέναντι στις ολέθριες συνέπειες της πυρηνικής ενέργειας, ο Αρνολντ κάνει τον ήρωά του ένα από τα πρώτα κινηματογραφικά θύματα μιας τεχνολογίας εκτός ελέγχου. Η ταινία δομείται πάνω στη σταδιακή πτώση ενός άντρα που εκτέθηκε σε ραδιενεργό νέφος από την κοινωνία των ανθρώπων σε αυτή των... εντόμων, αντιπαραβάλλοντας τα ολοένα και πιο μικροσκοπικά χαρακτηριστικά του με τη γιγάντια απόγνωση και τη μοναξιά που βιώνει και μεγεθύνοντας τον αγώνα του για επιβίωση σε μια μελαγχολική και ενίοτε συγκινητική υπαρξιακή οδύσσεια. Μπορεί το φινάλε που επιλέγει να μην είναι διόλου ανακουφιστικό, ο Αρνολντ προικίζει εντούτοις τον τραγικό ήρωά του με μια ανορθόδοξη εκδοχή επιφοίτησης, μετατρέποντας την εξαιρετικά φιλοσοφημένη και ώριμη για την εποχή της ταινία του σε έναν ύμνο πάνω στην ανθρώπινη δυνατότητα και θέληση. Λ.Κ.

23. Ιnvaders from Μars (1953)
του Γουίλιαμ Κάμερον Μένζις

Σαν όνειρο που παρακολουθείς με τα μάτια ανοιχτά, η ταινία αρχίζει όταν ο ανήλικος ήρωάς της ξυπνά απότομα από τον ύπνο του και τελειώνει με τον ίδιο τρόπο, εξιστορώντας στο ενδιάμεσο τις προσπάθειές του να πείσει τους ενήλικες γύρω του ότι ένα διαστημόπλοιο προσγειώθηκε μερικά μέτρα από το σπίτι του και πως οι γονείς του έχουν μεταμορφωθεί σε εξωγήινους. Με μια εικονογραφική αντίληψη που δίνει σε μεγαλύτερο μέρος του φιλμ μια παραμυθένια υφή, ο Μένζις αντλεί από αρχέγονους παιδικούς φόβους και εξισώνει το βλέμμα του με εκείνο ενός μπόμπιρα που αντικρίζει γεμάτος αφέλεια και δέος τον κόσμο. Το αποτέλεσμα στάθηκε ένα τρομερά επιδραστικό στο είδος του φιλμ το οποίο έμαθε σε έφηβους θεατές του, όπως ο Στίβεν Σπίλμπεργκ, να αγναντεύουν στο εξής τους νυχτερινούς ουρανούς με διαφορετικό μάτι. Λ.Κ.

22. Ταξίδι Στο Φεγγάρι (Le Voyage Dans La Lune / 1902)
του Ζορζ Μελιές

Πρώτη επίσημη ταινία επιστημονικής φαντασίας, το γαλαξιακό ταξίδι του Μελιές βασίζεται σε ένα διήγημα του Ιουλίου Βερν, αποτελείται από 30 σκηνές, διαθέτει την πρώτη σκηνή animation στην ιστορία του σινεμά, χρειάστηκε τέσσερις εβδομάδες για να κατασκευαστεί και 10.000 γαλλικά φράγκα για να αφηγηθεί τις αστείες αλλά και αποκαλυπτικές περιπέτειες μιας ομάδας επιστημόνων που προσγειώνονται στο φεγγάρι γράφοντας... ιστορία. Η εικόνα ενός διαστημοπλοίου καρφωμένου πάνω στο μάτι του φεγγαριού θα παραμείνει για πάντα ως ένα πρώιμο ποπ σύμβολο και μια παρακαταθήκη - απόδειξη πως το σινεμά υπήρξε ανέκαθεν το ιδανικότερο μέσο για να ξεπεράσει κανείς την ανθρώπινη φαντασία. Μ.Κ.

21. Η Απειλή (The Thing / 1982)
του Τζον Κάρπεντερ

Πιο πιστός στη νουβέλα «Who Goes Τhere?» του Τζον Κάμπελ Τζ. από την οποία εμπνεύστηκαν ο Χάουαρντ Χοκς και ο Κρίστιαν Νάιμπι για το «Τhe Thing From Another World» του 1951, ο Τζον Κάρπεντερ παρέδωσε με την «Απειλή» του ένα ακόμη πιο σκοτεινό, κλειστοφοβικό και παρανοϊκό θρίλερ επιστημονικής φαντασίας με ήρωες μια ομάδα ερευνητών η οποία βρίσκεται απομονωμένη στο Νότιο Πόλο υπό την απειλή ενός εξωγήινου φονικού πλάσματος. Κόντρα στην ατμόσφαιρα της αισιοδοξίας που έσπειρε γενναιόδωρα ο Στίβεν Σπίλμπεργκ με τον «Ε.Τ.» του τον προηγούμενο χρόνο, η «Απειλή» χρησιμοποίησε δημιουργικά τα γκροτέσκα εφέ της με σκοπό να απλώσει το ανησυχητικό σασπένς της μέχρι τα σωθικά του θεατή, υποβάλλοντας τον σε απανωτά σοκ με αποκορύφωμα το ανοιχτό φινάλε. Και κάπως έτσι έμελλε να αποτύχει εισπρακτικά αλλά και να αναγνωριστεί μέσα στα χρόνια ως ένα από τα καλύτερα ριμέικ που γυρίστηκαν ποτέ και ως η τελευταία σπουδαία ταινία του Κάρπεντερ μέχρι και σήμερα. Μ.Κ.

20. Akira (1988)
του Κατσουχίρο Οτόμο

Στο Τόκιο του 2019 (ή αλλιώς Νεο-Τόκιο), μετά τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, τα πάντα στην πόλη ελέγχονται από συμμορίες. Ο Κανέντα, αρχηγός συμμορίας μοτοσικλετιστών, κι ο φίλος του, Τετσούο, μπλέκονται σε έναν ιστό από μυστικά κυβερνητικά πρότζεκτ (ονόματι «Ακίρα»), στρατιωτικά πειράματα κι αντικυβερνητικούς ακτιβιστές. Το «Αkira» του Κατσουχίρο Οτόμο υπήρξε το πρώτο anime που γνώρισε τεράστια επιτυχία εκτός Ιαπωνίας και αυτό που έκανε την Ευρώπη και την Αμερική να

πάρουν στα σοβαρά το είδος. Βασισμένο στο ομώνυμο manga, το «Αkira» παρουσιάζει ένα μετα-πυρηνικό σύμπαν, δυστοπικό και διεφθαρμένο. Είναι μια cyberpunk προφητεία που κατάφερε (από τη δεκαετία του 80 ήδη) να επηρεάσει άπειρα άλλα φιλμ του είδους, από το υπερ-εξελιγμένο «Ghost In The Shell» του Μαμόρου Οσι, μέχρι τις δουλειές του Σατόσι Κον (βλέπε «Ρaprika»). Ο Οτόμο βάζει το θεατή στη δική του προοπτική, στήνοντας σκηνές-κομψοτεχνήματα (δυσκολεύεσαι να πιστέψεις πως είναι σχεδιασμένες στο χέρι), γυρισμένες στην εντέλεια κι απόλυτα συντονισμένες με το ηλεκτρονικό σάουντρακ. Από τα πρώτα φιλμ κινουμένων σχεδίων «σοβαρής» επιστημονικής φαντασίας κι ο θεμελιώδης λίθος των anime. Σκοτεινό, βίαιο, πρωτοποριακό. Η.Κ.

19. Ο Πλανήτης Των Πιθήκων (Planet Of The Apes / 1968)
του Φράνκλιν Τζ. Σάφνερ

Πώς θα φαινόταν άραγε η ταινία σε έναν θεατή που ήδη γνωρίζει την αποκάλυψη του φινάλε της; Σίγουρα, αυτή η μετα-Αποκαλυπτική προειδοποίηση προς την άτακτη ανθρωπότητα είναι καθηλωτική χάρη στο ιδιόμορφο δημιουργικό όραμα που τοποθέτησε τους πιθήκους ως το νοήμον είδος ενός φαινομενικά ξένου πλανήτη. Είναι το ασύλληπτο τέλος της ταινίας, όμως, που την εκτόξευσε μια για πάντα στη στρατόσφαιρα της ιστορίας του κινηματογράφου. Καθώς ένας εξαντλημένος και οργισμένος Τσάρλτον Ιστον μας διαολοστέλνει ομαδικώς για το ότι κατορθώσαμε να καταστρέψουμε τον πλανήτη και να αυτο-εξολοθρευτούμε ως είδος, μια από τις πιο εμβληματικές στιγμές του sci fi γεννιέται. Και από παρωδίες μέχρι αναφορές, από επαναπροσεγγίσεις μέχρι ξεκάθαρες αντιγραφές, η απλή ποσότητα των αναπαραγωγών του φανερώνει, αν μη τι άλλο, το μέγεθος του συλλογικού σοκ του κινηματογραφικού κόσμου στη θέα του μισοδιαλυμένου αγάλματος της ελευθερίας σε εκείνη την αμμουδιά.Θ.Δ.

18. Letters From Α Dead Man (Pisma Myortvogo Cheloveka / 1986)
του Κόνσταντιν Λοπουσάνσκι

Συνεχίζοντας μια πολιτιστική κληρονομιά που έχει τις ρίζες της στον Ταρκόφσκι, ο συμπατριώτης και πρώην συνεργάτης του, Κόνσταντιν Λοπουσάνσκι, πραγματοποίησε το 1986 αυτό το εντυπωσιακό μεγάλου μήκους ντεμπούτο. Τοποθετημένο σε μια αόριστη στιγμή του μέλλοντος όπου οι ελάχιστοι εναπομείναντες ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος αγωνίζονται να διατηρήσουν την ελπίδα τους και τη θέληση για ζωή, μέσα σε συνθήκες απόλυτης παρακμής και σήψης, το φιλμ παντρεύει τον σοβιετικό πεσιμισμό και τον θρησκευτικό μυστικισμό με μια συγκινητική ανθρωπιστική αντίληψη, ενώνοντας και τα τρία στην υπηρεσία ενός απελπισμένου οράματος πάνω στο τέλος του κόσμου όπως τον γνωρίζαμε. Υποβλητική φωτογραφία σε σέπια, εικόνες που παντρεύουν την ποίηση με τον εφιάλτη και ένα συγκλονιστικό φινάλε που είναι ικανό να σε στοιχειώσει αποτελούν κομμάτια μιας από τις ωραιότερες δημιουργίες της δεκαετίας του 80. Λ.Κ.

17. Ο Εξολοθρευτής (The Τerminator/1984)
του Τζέιμς Κάμερον

Μια γυναίκα κι ένας πολεμιστής από το μέλλον απέναντι σε μια φονική μηχανή που πλησιάζει με βασανιστικά αργές κινήσεις και δεν αναχαιτίζεται με τίποτα. Χρησιμοποιώντας τα αγνότερα των b-movie υλικών, ο Τζέιμς Κάμερον ξεκινά ένα franchise αμέτρητων εκατομμυρίων, γυρίζει την επιδραστικότερη ταινία της μεγάλης καριέρας του και γεννά τον απόλυτο action star μιας γενιάς (με παρακαταθήκη την απόλυτη ατακά «Ιll be back»). Αλλά πάνω απ όλα, κατορθώνει μέσα από μια φαινομενικά ανόητη ταινία καταδίωξης να ολοκληρώσει έναν μάλλον ενστικτώδη (και άρα απολύτως ειλικρινή) διαλογισμό πάνω στο αβέβαιο μέλλον μιας ανθρωπότητας που βρίσκει τον εαυτό της διαρκώς στην άκρη του γκρεμού. Καθόλου άσχημα για μια ταινία, στη μισή διάρκεια της οποίας ένας Αυστριακός μποντιμπιλντεράς πυροβολεί αδιακρίτως με την παλιομοδίτικη καραμπίνα του.Θ.Δ.

16. The Day The Earth Stood Still (1951)
του Ρόμπερτ Γουάιζ

Μια καλοκαιρινή μέρα σαν όλες τις άλλες, ένας ιπτάμενος δίσκος θα προσγειωθεί καταμεσής της Ουάσινγκτον. Η αρχή μιας ταινίας καταστροφής; Κάθε άλλο, αφού από τις πόρτες του ασυνήθιστου οχήματος θα βγουν ένα σιωπηλό ρομπότ και ένας εξωγήινος με ανθρώπινη μορφή, που έρχεται για να κηρύξει την ειρήνη. Σε μια από τις οξύτερες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου, με τον Τρούμαν να δίνει το πράσινο φως για την κατασκευή της βόμβας υδρογόνου και τα αμερικάνικα b-movies επιστημονικής φαντασίας να ταυτίζουν με το κακό, κατ επανάληψη, οτιδήποτε «κόκκινο» (τι πλανήτης Αρης, τι ΕΣΣΔ κοκ), η ταινία του Γουάιζ προσφέρει μια αναπάντεχη ανάσα, εκθέτοντας με απλότητα τα αντανακλαστικά μιας τρομοκρατημένης κοινωνίας, χωρίς να αποφεύγει κάποιες διδακτικές υπερβολές. Οπως και να χει, αποτελεί τη μεγάλη εξαίρεση της εποχής του.Κ.Σ.

15. Brazil (1985)
του Τέρι Γκίλιαμ

Οταν ένας ασήμαντος δημόσιος υπάλληλος ανακαλύπτει ένα λάθος στα γρανάζια του συστήματος, ένα αναλώσιμο πιόνι του οποίου αποτελεί και ο ίδιος, μετατρέπεται αυτόματα σε εχθρό του κράτους. Παντρεύοντας τις δυστoπικές φαντασίες του Κάφκα, του Χάξλεϊ και του Οργουελ, ο Τέρι Γκίλιαμ μας συστήνει το βασίλειο τρόμου ενός αφάνταστα καταπιεστικού καθεστώτος γραφειοκρατίας, όπου η φυγή είναι σχεδόν αδύνατη. Ονειρική σάτιρα ενός κόσμου όχι πολύ μακρινού, το «Βrazil» αποτέλεσε για τον Γκίλιαμ ένα τρελό σχέδιο που συνάντησε τρομακτικές πιέσεις από το στούντιο, σχεδόν επαληθεύοντας το φουτουριστικό όραμά του για την πάλη ενός μοναχικού ονειροπόλου ενάντια στο σύστημα. Δέσμιος ενός τυραννικού αυτοματισμού και του άγρυπνου βλέμματος ενός αδίστακτου Μεγάλου Αδελφού, ο ήρωας του «Βrazil» βρίσκει ωστόσο καταφύγιο, όπως και ο ασυμβίβαστος δημιουργός του, στην οργιαστική του φαντασία όπου αποκτά κυριολεκτικά φτερά και διεκδικεί την ελευθερία του με το πάθος που ο πραγματικός κόσμος του έχει στερήσει. Θ.Π.

14. Απαγορευμένος Πλανήτης (Forbidden Planet / 1956)
του Φρεντ Μ. Γουίλκοξ

Μεταφέροντας τη δράση στον πλανήτη Αλτέαρ, όπου το πλήρωμα ενός διαστημοπλοίου ανακαλύπτει τον Δρ. Μόρμπιους (Πρόσπερο) και την κόρη του (Μιράντα), μοναδικούς επιζώντες μιας παλαιότερης αποστολής, οι δημιουργοί του «Απαγορευμένου Πλανήτη» έστειλαν την «Τρικυμία» του Γουίλιαμ Σέξπιρ στο έξω διάστημα, παραδίδοντας μια από τις πιο εκκεντρικές διασκευές έργων του Βάρδου. Ωστόσο η περίοπτη θέση του «Πλανήτη» στην sci-fi κινηματογραφική μυθολογία οφείλεται στην ψυχαναλυτικών επιρροών πλοκή του που προετοίμασε το έδαφος για την πιο φιλοσοφημένη επιστημονική φαντασία ταινιών όπως η «Οδύσσεια Του Διαστήματος», καθώς το είδος είχε μέχρι τότε καθαρά ψυχαγωγικό χαρακτήρα. Προσθέστε σε αυτά μια σειρά επαναστατικών ειδικών εφέ που άσκησαν εμφανή επίδρασή στις σάγκα του «Πολέμου Των Αστρων» και του «Star Τrek» και μερικές πρωτόγνωρες για το είδος ενέσεις (ηθελημένου) χιούμορ και έχετε μπροστά σας ένα από τα πιο απολαυστικά διαγαλαξιακά ταξίδια. Θ.Π.

13. Το Κουρδιστό Πορτοκάλι (Α Clockwork Orange / 1971)
του Στάνλεϊ Κιούμπρικ

Μια «επικίνδυνη» διείσδυση στην εν δυνάμει τερατόμορφη ψυχή του ανθρώπου έκανε ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ σε αυτό το ακατάτακτο κινηματογραφικό διαμάντι. Ακυρώνοντας την κλίμακα «καλό - κακό», με μια κίνηση ματ, ο Κιούμπρικ κατέδειξε μια για πάντα ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τις θετικές έννοιες της κοινωνικής συμμόρφωσης για να διαπράξουν τα στυγερότερα εγκλήματα ενάντια στο γένος τους. Ο Μάλκολμ ΜακΝτάουελ ως Αλεξ παραμένει ο σημαντικότερος ήρωας-μαριονέτα της δεκαετίας του 70. Αγριος, βιασμένος, κατεσταλμένος, απόκληρος και ανασυναρμολογημένος - με αυτή τη σειρά ή και όχι με αυτή τη σειρά. Ντελίριο παράνοιας που κατατάσσεται στην επιστημονική φαντασία όχι απαραίτητα επειδή ανήκει σε αυτήν αλλά επειδή μάλλον δεν θα αντέχαμε να το κατατάξουμε στο «ρεαλιστικό» σινεμά. Μ.Φ.

12. Μad Max 2 (1981)
του Τζορτζ Μίλερ

Σε μια ερημωμένη μετα- Αποκαλυπτική πραγματικότητα η οποία μοιάζει να έχει επιστρέψει την ανθρωπότητα σε μια πρωτόγονη κατάσταση, ο ήρωας του Τζορτζ Μίλερ επανεμφανίζεται στην οθόνη για να μετατραπεί από τον εκδικητή του πρώτου φιλμ σε έναν απρόθυμο μεσσία που αναλαμβάνει να σώσει μια φιλειρηνική κοινότητα από τις δολοφονικές επιθέσεις μιας βαρβαρικής ομάδας νομάδων. Μελλοντολογικό γουέστερν, υπερβίαιο καρτούν, χέβι μέταλ φαντασίωση, ταινία δρόμου με σπασμένα τα φρένα, περιπέτεια με συγκινήσεις τις οποίες ελάχιστα φιλμ κατάφεραν ποτέ να μιμηθούν, το «Μad Max 2» είναι ασφαλώς πολλά περισσότερα. Εκτός από ένα σπουδαίο σίκουελ αποτελεί μια αυτόνομη κινηματογραφική μυθολογία, ένα δυστοπικό όραμα και ένα hardcore ιδιωτικό σύμπαν για μεγάλα παιδιά που θέλουν τα παραμύθια τους γρήγορα, άγρια και ανελέητα. Είναι μια κινηματογραφική ένεση αδρεναλίνης που χτυπά κατευθείαν στην καρδιά. Λ.Κ.

11. Ε.Τ. Ο Εξωγήινος (Ε.Τ.: The Extra Terrestrial / 1982)
του Στίβεν Σπίλμπεργκ

Εχει υπάρξει άραγε επιστημονική φαντασία με περισσότερη ψυχή; Το πάλαι ποτέ αιώνιο παιδί του Χόλιγουντ στέλνει ένα μικρό αγόρι στην περιπέτεια της ζωής του: θα γνωρίσει έναν αξιαγάπητο επισκέπτη από το διάστημα (που, όπως κι ο ίδιος, θέλει απλά την οικογένειά του), θα γιατρευτεί με ένα «ouch», θα ζήσει τους ίδιους παλμούς μιας αδερφικής καρδιάς, θα πάει μια βόλτα με ποδήλατο μπροστά από το φεγγάρι. Ο Ελιοτ δεν είμαστε παρά εμείς και το αριστούργημα του Στίβεν Σπίλμπεργκ παραμένει μια από αυτές τις ελάχιστες και τόσο ξεχωριστές ταινίες που, είτε τις δεις στα 10 είτε στα 20 σου χρόνια, θα επηρεάσει μια για πάντα το πώς βλέπεις σινεμά.Θ.Δ.

10. Η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται (The Empire Strikes Back /1980)
του Ιρβιν Κέρσνερ

Είχα πρωτοδεί την ταινία σε πολύ μικρή ηλικία, παντελώς εκτός του πλαισίου της τριλογίας, αλλά το σοκ του φινάλε ακόμα να το βγάλω από το μυαλό μου. Οταν ένας παγωμένος Χαν Σόλο μεταφερόταν μακριά από τους υπόλοιπους ήρωές μας ως αιχμάλωτος, κατόπιν μιας σοκαριστικής προδοσίας από τον Λάντο Καλρίσιαν, την ίδια στιγμή που ο Νταρθ Βέιντερ αποκαλύπτει στον Λουκ Σκάιγουοκερ ενδεχομένως τον πιο επιδραστικό δεσμό αίματος στην ιστορία του sci-fi, ένιωσα για πρώτη φορά το σκοτάδι να πλημμυρίζει ακόμα και την πιο ξέγνοιαστη των περιπετειών. Ανοίγοντας έτσι το δρόμο σε κάθε δημιουργό που φοβόταν να απλώσει το γκρίζο του πάνω σε ιστορίες του κινηματογραφικού είδους. Λιγότερο επιστημονική και περισσότερο φαντασία, η σάγκα του Τζορτζ Λούκας χτυπήθηκε μεν από μια κάκιστη νέα τριλογία, αλλά από όσες διαδικασίες ενήλικης επανεκτίμησης κι αν περάσουμε τα κλασικά επεισόδια 4-6 (σαν σύνολο, ειλικρινά, δεν είναι όσο καλή τη θυμόμαστε να είναι), η υστεροφημία αυτού του κεφαλαίου θα είναι ασφαλής ακόμα και όταν κυκλοφορούμε με διαστημόπλοια.Θ.Δ.

9. Η Πόλη Των Καταραμένων (Village Of The Damned / 1960)
του Βολφ Ρίλα

Ανεξήγητα αίτια βυθίζουν ένα μικρό χωριό στον ύπνο αλλά, όταν οι κάτοικοί του ξυπνούν, όλα επανέρχονται στην κανονικότητα. Εκτός, ίσως, από το ότι όλες οι γυναίκες του χωριού έχουν μείνει έγκυες. Βασισμένη στο εφιαλτικό εύρημα του μυθιστορήματος του Τζον Γουίνταμ, το φιλμ του Βολφ Ρίλα παραμένει ακόμα και σήμερα ένα από τα πιο διαβολικά, τα πιο ενοχλητικά θρίλερ που έχουν γυριστεί ποτέ. Η αποτελεσματική ίντριγκα σερβίρεται με εικόνες πανέμορφες αλλά ακραία ανησυχητικές, με την απόκοσμη εμφάνιση και την ψυχρή ερμηνεία των μικρών πρωταγωνιστών να σου παγώνουν το αίμα και με μια ατμόσφαιρα έντασης που αγγίζει οριακές τιμές καθώς πλησιάζουμε προς το τέλος. Μπροστά στις ταχυκαρδίες που προκαλεί ο Ρίλα, το ριμέικ του Τζον Κάρπεντερ (1995) μοιάζει νωθρό και ελάχιστα «καταραμένο».Κ.Σ.

8. Solaris (Solyaris, 1972)
του Αντρέι Ταρκόφσκι

Η Γη λαμβάνει παράδοξα σήματα από τους τρεις εναπομείναντες επιβάτες του διαστημικού σταθμού Σολάρις. Οταν ένας ψυχολόγος στέλνεται για να ξεδιαλύνει την προέλευσή τους, θα έρθει κι εκείνος αντιμέτωπος με τις μυστηριώδεις δυνάμεις του πλανήτη Σολάρις. Εκεί όπου οι απωθημένες αναμνήσεις ζωντανεύουν κυριολεκτικά, καταδιώκοντας τους έντρομους κοσμοναύτες. Ο Αντρέι Ταρκόφσκι διασκευάζει το ομώνυμο μυθιστόρημα του Στάνισλαβ Λεμ, πλέκοντας αριστοτεχνικά το παρόν με το παρελθόν, το έγχρωμο με το ασπρόμαυρο, τη γήινη πραγματικότητα με την απέραντη μοναξιά του διαστήματος για ξεπεράσει τα όρια της επιστημονικής φαντασίας και να αφεθεί σε μια μυστικιστική παραβολή για τη μνήμη, ένα πολύτιμο, εσωτερικό ταξίδι στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής και των πιο ενδόμυχων φόβων και επιθυμιών. Καθώς ο ωκεανός του Σολάρις στοιχειώνει τον δύσπιστο ήρωα με το φάντασμα της νεκρής γυναίκας του, γίνεται πια κατανοητό ότι δεν μπορείς ποτέ να δραπετεύσεις από το παρελθόν, μπορείς όμως να συμφιλιωθείς μαζί του. Θ.Π.

7. La JetΈe (1962) + Δώδεκα Πίθηκοι (Τwelve Monkeys, 1995)
του Κρις Μαρκέρ και του Τέρι Γκίλιαμ

Δίδυμες ψυχές από σελιλόιντ, το avant-garde κομψοτέχνημα του Μαρκέρ και το χαοτικό παραμύθι του Γκίλιαμ διασχίζουν τον χώρο και τον χρόνο με την ίδια ευκολία που αψηφούν κάθε λογική για να στήσουν τη δική τους δυσοίωνη εικόνα ενός κατεστραμμένου μέλλοντος. Μέσα στα μόλις 28 λεπτά ενός πρωτοποριακού κολάζ φωτογραφιών ο Μαρκέρ έστειλε τον ανώνυμο πρωταγωνιστή του να συναντήσει μια φευγαλέα παιδική ανάμνηση και να τη μετατρέψει στο πεπρωμένο του μέλλοντός του. Εμπνευσμένος από το σύντομο αυτό κινηματογραφικό ποίημα, ο Γκίλιαμ το μεταμορφώνει σε έναν πυρετώδη, σχιζοφρενικό αγώνα με το χρόνο για τη σωτηρία του κόσμου από έναν θανατηφόρο ιό. Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος και ταυτόχρονα ολότελα διαφορετικές, οι ταινίες τους αποτελούν το Α και το Ω της πληθωρικής μυθολογίας του σινεμά για τα ταξίδια μέσα στο χρόνο. Θ.Π.

6. Μetropolis (1927)
του Φριτς Λανγκ

Η πιο φιλόδοξη παραγωγή που γέννησε ποτέ το κίνημα του Γερμανικού Εξπρεσιονισμού κινδύνευσε να χρεοκοπήσει το θρυλικό στούντιο της UFA, στέκει όμως στην ιστορία του κινηματογράφου ως η μητέρα όλων των ταινιών επιστημονικής φαντασίας. Σε ένα μακρινό μέλλον οι άνθρωποι χωρίζονται σε άβουλους εργάτες που ζουν κάτω από άθλιες συνθήκες στα έγκατα της γης και μια ελίτ που απολαμβάνει σκανδαλώδεις πολυτέλειες, δύο τάξεις που μοιραία θα συγκρουστούν παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες ενός μεσολαβητή. Χαμένο ανάμεσα σε δαιδαλώδη σκηνικά, χιλιάδες κομπάρσους και κυκλώπειους ουρανοξύστες, το μήνυμα ότι το μυαλό και τα χέρια δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς τη συναισθηματική εμπλοκή της καρδιάς φαντάζει ίσως σήμερα ελαφρώς απλοϊκό. Η απάνθρωπη γεωμετρία όμως και ο τεχνοκρατικός εφιάλτης που κατασκεύασε ο Φριτς Λανγκ υλοποίησε για πρώτη φορά το όραμα ενός ζοφερού μέλλοντος που προκαλεί ακόμα δέος και αποτέλεσε το απόλυτο πρότυπο για τις φουτουριστικές μητροπόλεις μεταγενέστερων ταινιών όπως το «Βlade Runner». Θ.Π.

5. Αλιεν: Ο Επιβάτης Του Διαστήματος (Alien / 1979)
του Ρίντλεϊ Σκοτ

Ακριβώς τριάντα χρόνια πριν, τον Μάιο του 1979, τα μέλη του πληρώματος του διαστημοπλοίου Νοστρόμο λάμβαναν σήμα από έναν μυστηριώδη πλανήτη ο οποίος ζητούσε βοήθεια. Πηγαίνοντας να τον εξερευνήσουν έφερναν μαζί πίσω στο σκάφος, χωρίς να το γνωρίζουν, έναν απρόσμενο εχθρικό επισκέπτη. Λίγο αργότερα εκατομμύρια θεατές σε ολόκληρο τον κόσμο θα διαπίστωναν γιατί «Στο διάστημα κανείς δεν μπορεί να ακούσει τις κραυγές σου».  Λ.Κ.

4. Ιnvasion Of The Body Snatchers (1956)
του Ντον Σίγκελ

Ο μύθος της αντικατάστασης των κατοίκων μιας μικρής πόλης από πανομοιότυπους μοχθηρούς εξωγήινους λατρεύτηκε διαχρονικά και έτυχε μεταφοράς ξανά και ξανά (με καλύτερη αυτή του Φίλιπ Κάουφμαν το 1978), ως ένα ιδανικό αλληγορικό σχήμα για τις κατά καιρούς κρίσεις παράνοιας της αμερικανικής κοινωνίας. Ποτέ όμως με όση επιτυχία τον απέδωσε ο Ντον Σίγκελ σε αυτό το αριστουργηματικό b-movie, ιδανικό σημείο συνάντησης του φιλμ νουάρ με τα σχήματα της επιστημονικής φαντασίας. Ακόμα κι αν δεν μπορείς να απαντήσεις με βεβαιότητα στο αν οι εξωγήινοι αποτελούν μεταφορά των «κακών κομμουνιστών» ή των μακαρθικών διωκτών τους, θα είσαι πάντα υπό την επήρεια ενός παρανοϊκού κυνηγητού, οργανωμένου με ρυθμό για σεμινάριο, που δεν δέχεται να σε αφήσει ήσυχο ούτε όταν πέφτουν οι τίτλοι τέλους. Ακόμα και μετά από αυτούς, θα σου φανεί για πρώτη φορά ότι το μάτι του αθώου γείτονά σου γυαλίζει ύποπτα. Κ.Σ.

3. Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου (Close Encounters Of The Third Kind / 1979)
του Στίβεν Σπίλμπεργκ

Κάθε φορά που για κάποιον -οποιονδήποτε- λόγο πρέπει να γράψω κάτι για την καλύτερη (για πολλούς) ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ, οι πρώτες λέξεις που μου έρχονται στο νου δεν είναι «εντυπωσιακό», «πρωτοποριακό», «επιδραστικό», «κλασικό»- χαρακτηρισμοί που έτσι κι αλλιώς ταιριάζουν ιδανικά στην μονομανή δημιουργία που ήρθε ακριβώς την στιγμή που έπρεπε για να απαντήσει στην ανήλικη επέλαση του «Πολέμου Των Αστρων». Κι ο Σπίλμπεργκ για παιδιά μιλάει, και για διαστημόπλοια που επισκέπτονται τη Γη και το κάνει με την τελευταία λέξη της τότε τεχνολογίας και με μια καλλιτεχνική διεύθυνση την οποία θα αντέγραφαν από τότε πολλοί. Μόνο που το βλέμμα του Ρίτσαρντ Ντρέιφους προς τον ουρανό δεν αναζητά τον «ξένο», αλλά τον ίδιο του τον εαυτό καθώς ενηλικιώνεται μαζί με μια ολόκληρη χώρα, ένα ολόκληρο κινηματογραφικό είδος, έναν σκηνοθέτη. Αλλες είναι οι λέξεις που ξεπηδούν μέσα από την αιώνια μνήμη της γλυκιάς μουσικής που καλεί τους εξωγήινους και οι οποίες συνήθως δεν ταιριάζουν σε ταινίες του είδους, αλλά σε ταινίες φαντασίας μεγαλύτερης από την επιστημονική. Μεγαλύτερης γενικά. Μ.Κ.

2. 2001: Η Οδύσσεια Του Διαστήματος (2001: Α Space Odyssey /1968)
του Στάνλεϊ Κιούμπρικ

Σαράντα χρόνια γεμάτα έχουν περάσει από το αριστούργημα του Στάνλεϊ Κιούμπρικ και το υπαρξιακό ερώτημα που έθεσε, δεν έχει -φυσικά- απαντηθεί ακόμα. Ποιο είναι το επόμενο εξελικτικό βήμα; Οι άνθρωποι ανταγωνίζονται τα δημιουργήματά τους (τους υπολογιστές) για το ποιος θα τερματίσει πρώτος στην κούρσα του αύριο. Ο Hal παραμένει ως σήμερα μυθικό σύμβολο της τεχνολογικής ανάπτυξης (και μονομανίας) σε όλη την ποπ κουλτούρα και η διαστημική οδύσσεια ενός πραγματικά εμπνευσμένου σκηνοθέτη συνεχίζει να φαντάζει όχι μόνο ως ένα μνημείο καλλιτεχνικής υπέρβασης αλλά και ως η... πιο αντι-science fiction ταινία από όλο το μενού των κορυφαίων δημιουργιών του είδους. Οι μονόλιθοι που ανακαλύπτονται σε Γη και Σελήνη και αποτελούν ένδειξη για την ύπαρξη ενός προηγμένου εξωγήινου πολιτισμού που εδρεύει στον Δία γίνονται οι αφετηρίες και ταυτόχρονα τα ζητούμενα μιας μυσταγωγικής διαδρομής. Μ.Φ.

1. Blade Runner (1982)
του Ρίντλεϊ Σκοτ

Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά δεν μπορείς παρά να μείνεις άφωνος, να υποκλιθείς και να αναπολήσεις τις μέρες των μεγάλων αφηγήσεων, να νοσταλγήσεις εποχές όπου η κατασκευή μιας ταινίας ήταν Μεγάλη Τέχνη. Και βέβαια το αποτέλεσμα μιας συλλογικής συνεργασίας αλλά και συγκρούσεων, ανάμεσα σε λαμπρά μυαλά. Από τον σεναριογράφο Χάμπτον Φάντσερ ως τον σχεδιαστή Σιντ Μιντ (συνέλαβε κυριολεκτικά την εικόνα του μέλλοντος μέσα από μια σειρά οχημάτων και κατασκευών), τον καλλιτεχνικό διευθυντή Ντέιβιντ Σνάιντερ και βέβαια τον δικό μας Vangelis στην καλύτερη δουλειά του. Και ακόμη πιο μεγάλη περιπέτεια αν σκεφτεί κανείς τις διαδοχικές εκδοχές που γνώρισε αυτό το αριστούργημα, αφού πρώτα αγνοήθηκε φυσικά και καταχωρήθηκε ως ακατανόητη αποτυχία. Πώς να χωνέψει κανείς με τη μία ένα μείγμα νουάρ, που θα μπορούσε να υπογράφει ο Ρέιμοντ Τσάντλερ, μαζί με την ιστορία ενός amour fou συνδυασμένα με το απόλυτο υπαρξιακό ερώτημα και τοποθετημένα σε μια μελλοντική δυστοπία; Δεν μπορείς, τέλος, παρά να μελαγχολήσεις για το πώς φτιάχτηκε αυτή η τελευταία ίσως ταινία επιστημονικής φαντασίας (και μάλλον η μέγιστη) χωρίς ίχνος CGI. Μια ταινία που έδωσε σάρκα και οστά -κυριολεκτικά χειροποίητα- σε ένα μελλοντικό Λος Αντζελες τόσο αληθινό που έκανε το συγγραφέα Φίλιπ Κ. Ντικ να μην πιστεύει στα μάτια του βλέποντας το προφητικό βιβλίο του να ζωντανεύει. Ο Ρίντλεϊ Σκοτ ήξερε ότι οι αληθινά μεγάλες ταινίες δεν αναπαριστούν απλά τον κόσμο ή ένα βιβλίο. Δημιουργούν έναν καινούριο από την αρχή, όπως ο Θεός. Και αν Θεός μάλλον δεν υπάρχει και όλες οι αναμνήσεις «θα χαθούν σαν δάκρυα στη βροχή», μεγάλοι σκηνοθέτες, ευτυχώς για εμάς, υπάρχουν. Το «Βlade Runner» είναι μια απόδειξη. Λ.Α.