Είναι άξιο συζήτησης το αν μια χώρα μπορεί να κάνει ανενόχλητη ότι γουστάρει στο εσωτερικό της, είναι επίσης ένα ζήτημα το κατά πόσον εισβάλεις, επιτίθεσαι ή όχι στην χώρα αυτή και για ποιον λόγο το κάνεις. Δεν είναι ίσως ανάλογο συζήτησης το κατά πόσο είναι λογικό και δέον να τιμωρείται κανείς ποινικά επειδή δημιούργησε ένα (πολιτικό ή ό,τι) έργο τέχνης. Είναι βέβαια φυσιολογικό μια χώρα με δικτατορικό καθεστώς να υπεραμύνεται της ταυτότητας της, ειδάλλως θα ήταν κάτι άλλο από αυτό που είναι.

Τέλος πάντων.

Όλα αυτά συμβαίνουν επειδή ο Τζαφάρ Παναχί, ηρωικά (αλλά φυσικά και λίαν πολιτικά), αποφάσισε να επιστρέψει στο Ιράν μετά από έναν περίπου χρόνο που ταξίδευε με την ταινία του, βλέποντάς την στον δρόμο να παίρνει σωρεία αναγνωρίσεων και Χρυσό Φοίνικα. Αν έμενε στην Ευρώπη, στην Γερμανία, στην Γαλλία, η ποινή θα έμενε ανεκτέλεστη. Ο ίδιος, τιμητικά για την πίστη στον αγώνα του, θυσιάστηκε επιστρέφοντας. Εκτός απροόπτου θα μείνει ένα χρόνο στη φυλακή και άλλα δύο άνευ δυνατότητας ταξιδιού εκτός της φιλόξενης χώρας του.

Τι να πει κανείς... Και μόνο που σκέφτεσαι το φινάλε της ταινίας (η μακράν καλύτερη στιγμή της) και βλέπεις τη ζωή να μιμείται την τέχνη (που εμπνεύστηκε από τη ζωή), παγώνεις.