Με αντίστροφη σειρά (από το 50 στο 1!), όπως τις διάλεξαν οι Λευτέρης Αδαμίδης, Θοδωρής Δημητρόπουλος, Λουκάς Κατσίκας, Ηρακλής Κορέλης, Μανώλης Κρανάκης, Γιώργος Κρασσακόπουλος, Θανάσης Πατσαβός, Κωνσταντίνος Σαμαράς, Μάρκος Φράγκος. ΜΕΡΟΣ 1ο

Σε μια γη έρημη από κάθε έμβιο ον, το τελευταίο εναπομείναν ρομπότ μιας γενιάς καθαριστών συνεχίζει να συμμαζεύει τις βρωμιές της ανθρωπότητας μέχρι που συναντά τον έρωτα στο πρόσωπο της υπερσύγχρονης Εύας και την ακολουθεί σε ένα διαγαλαξιακό ταξίδι που θα καθορίσει την τύχη του ανθρώπινου γένους. Αφοπλιστική ερωτική ιστορία, επιστημονική φαντασία με οικολογικές προεκτάσεις, οξυδερκής κοινωνική αλληγορία, φρενήρης σάτιρα του καταναλωτισμού και φόρος τιμής στο βουβό σινεμά, ο «ΓΟΥΟΛΥ» αποτελεί την πρώτη αποστολή της θαυματουργής Pixar στο διάστημα και στέφεται με απόλυτη επιτυχία. Η φουτουριστική οδύσσεια ενός σκουριασμένου ρομπότ όχι απλά βρίθει από ιδιοφυείς σινεφιλικές αναφορές, αλλά κρούει τον κώδωνα του κινδύνου με μια προφητική θεωρία για τη μελλοντική εξέλιξη του είδους μας. Σαν ένας κύριος Ιλό από λαμαρίνα, ο Γουόλυ είναι ένας ταπεινός αγγελιοφόρος από το παρελθόν που έρχεται να μας διδάξει από την αρχή όλα όσα έχουμε ξεχάσει να ζούμε και είναι επιτακτική ανάγκη να ξαναθυμηθούμε. Το μόνο που μπορούσαμε να κάνουμε ήταν να ανοίξουμε τα αυτιά μας διάπλατα για να ακούσουμε. Θ.Π.

49. Gattaca (1997)
του Αντριου Νικόλ

Το καλτ διαμάντι του Αντριου Νίκολ αποτελεί μια ολοκληρωμένη -οριακά δραματοποιημένη σπουδή πάνω στην υπεροχή της ανθρώπινης θέλησης πάνω από τις ορθολογικές επιταγές της επιστήμης και συγκεκριμένα της ευγονικής. Το ανθρώπινο πάθος ντροπιάζει θριαμβευτικά την ακρίβεια των αριθμών και όσο camp και αν φαντάζει κάτι τέτοιο στα μάτια των περισσότερων θεατών, άλλο τόσο ανυπέρβλητη φαντάζει η στυλιστική κομψότητα της καλλιτεχνικής διεύθυνσης, η οποία πρωταγωνιστεί εξ ίσου με τον Ιθαν Χοκ, την Ούμα Θέρμαν και τον Τζουντ Λο στην ταινία. Νομίζω ποτέ πριν, και σίγουρα ποτέ μετά από το «Gattaca» δεν τέθηκε τόσο ρομαντικά, βελούδινα και όμορφα (με την πολύπλευρη έννοια της ομορφιάς) το ζήτημα της ανατρεπτικής δύναμης του ανθρώπινου πάθους.Μ.Φ.

48. Σκοτεινή Πόλη (Dark City / 1998)
του Αλεξ Πρόγιας

Η «Σκοτεινή Πόλη» του Αλεξ Πρόγιας είναι μια παράξενη ταινία επιστημονικής φαντασίας, την οποία χαρακτηρίζει απόλυτα το πρώτο συνθετικό του τίτλου της: σκοτεινή. Ο Τζον Μέρντοκ (ο Ρούφους Σιούελ στον χαρακτηριστικότερο ρόλο της καριέρας του) ξυπνά σε ένα ξενοδοχείο μιας πόλης που ζει στο σκότος, κατηγορούμενος για διάφορους φόνους κι έχοντας να αντιμετωπίσει τους «Ξένους»- πλάσματα που κυβερνούν τους κατοίκους της πόλης υπνωτίζοντάς τους. Λίγο μετά το «Κοράκι» και πριν την αποτυχημένη απόπειρα του «Εγώ, Το Ρομπότ», ο Πρόγιας φτιάχνει ένα νέονουάρ φιλμ επιστημονικής φαντασίας, σχολιάζοντας την πιθανότητα παράλληλων κόσμων, ένα χρόνο πριν την εμφάνιση του «Μatrix». Η ονειρική ατμόσφαιρα που θυμίζει Μουρνάου κι η σχεδόν γοτθική αρχιτεκτονική χαρίζουν στο φιλμ έναν απόκοσμο χαρακτήρα. Αν ο Φριτς Λανγκ σκηνοθετούσε επεισόδιο της «Ζώνης Του Λυκόφωτος», κάπως έτσι θα έμοιαζε. Η.Κ.

47. Fantastic Voyage (1966)
του Ρίτσαρντ Φλάισερ

«Η πιο σπουδαία περιπέτεια κρύβεται μέσα μας». Θα μπορούσε να είναι ατάκα από βιβλίο του Πάολο Κοέλιο ή σαχλή σοφία σε self help εγχειρίδιο αλλά στην ταινία του Ρίτσαρντ Φλάισερ αποτελεί την πιο ευφυή και απίθανη (με κάθε έννοια) ιδέα που γέννησε η sci fi φαντασία των 60s. Ποιος χρειάζεται το διάστημα όταν υπάρχει το ανθρώπινο σώμα, γιατί να εφεύρεις εξωγήινες απειλές όταν υπάρχουν τα αντισώματα, τα λευκά αιμοσφαίρια, οι συμπληγάδες της καρδιάς, ο λαβύρινθος του αυτιού; Το ερώτημα είναι πώς τοποθετείς μια κάμερα, ένα υποβρύχιο, μια ομάδα επιστημόνων και τη Ράκελ Γουέλς στη φλέβα, αλλά ποιος δεν είναι πρόθυμος να θυσιάσει λίγη επιστημονική αληθοφάνεια μπροστά σε μια τόσο απολαυστική «ανοησία»; Που παραμένει γοητευτική ακόμη και στην εποχή της αξονικής τομογραφίας, των υπερηχογραφημάτων και των πολύ πιο αληθοφανών ειδικών εφέ... Γ.Κ.

46. The Matrix (1999)
των Αντι και Λάρι Γουατσόφσκι

Αληθινό χωνευτήρι ιδεών, αυτό το δημιούργημα των αδερφών Γουατσόφσκι υπήρξε το αποτέλεσμα ενός καλά κουνημένου κοκτέιλ με ό,τι επιρροή δέχτηκαν ποτέ στη ζωή τους: Μεσσιανικοί συμβολισμοί, pulp λογοτεχνία, υπερηρωική μυθολογία, ποπ φιλοσοφία, manga, εικονογραφία, κυβερνοπάνκ φιλολογία. Από τις πιο πολυσυζητημένες και, πολύ απλά, διάσημες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου, είναι μεν καταδικασμένη να ακολουθείται στην αιωνιότητα από κάποιου είδους αναφορά στα πολύ κατώτερά του σίκουελ, και πιθανότατα οι δημιουργοί του να μην ξαναγγίξουν ποτέ το επίπεδο έμπνευσης και καινοτομίας που επέδειξαν εδώ. Αλλά η θέση της στο μεγάλο βιβλίο του σινεμά του φανταστικού είναι αναμφισβήτητη. Γιατί ακόμα κι αν αυτή η ευφυής ιστορία αφύπνισης του εκλεκτού ο οποίος θα σταθεί απέναντι στις μηχανές που κρατούν την ανθρωπότητα αιχμάλωτη δίχως την επίγνωσή της, δεν λέει κάτι που δεν έχει ειπωθεί και στο παρελθόν. Το κάνει χρησιμοποιώντας μεθόδους και τεχνικές αφήγησης που επανακαθόρισαν την εικόνα του μοντέρνου μπλοκμπάστερ. Για μια γενιά θεατών, αυτές οι bullettime χορογραφίες του Κιάνου Ριβς χώρισαν το παρελθόν από το μέλλον στο σινεμά (δράσης).Θ.Δ.

45. XMen 2 (Χ2: XMen United / 2003)
του Μπράιαν Σίνγκερ

Οι περιπέτειες μιας ομάδας απόκληρων μεταλλαγμένων οι οποίοι μάχονται για τη σωτηρία μιας ανθρωπότητας που τους μισεί, αποτέλεσαν το απόλυτο πρότυπο ensemble ταινίας δράσης, πείθοντας και τους πιο δύσπιστους για τη σοβαρότητα που ήταν ικανή να κουβαλήσει επάνω της μια υπερηρωική ιστορία. Κάθε ένας από τους χαρακτήρες έχει την προσωπική διαδρομή και στιγμή δόξας του, ένας αξέχαστος κακός έρχεται από το παρελθόν για να του καταστρέψει το παρόν (ο σταυροφόρος ενάντια των μεταλλαγμένων που ερμηνεύει με απολαυστικά διφορούμενo ανθρωπισμό ο Μπράιαν Κοξ) και οι πάντα καίριες θεματικές κοινωνικής ανοχής προς το διαφορετικό βρίσκουν τον δρόμο τους ανάμεσα στο έξυπνο χιούμορ και την εντυπωσιακή δράση, δίχως να νιώθει το φιλμ την ανάγκη να διαφημίζει το σκοτάδι του ή να ανακοινώνει διαρκώς τη φιλοσοφία του. Αν το πρώτο «ΧΜen» του Σίνγκερ άνοιξε το δρόμο για μια νέα γενιά κόμικ μεταφορών, αυτό το σίκουελ ήταν η πρώτη φορά που νιώσαμε πως άξιζε να τον διαβούμε. Θ.Δ.

44. Dark Star (1974)
του Τζον Κάρπεντερ

Οι περιπέτειες ενός διαστημικού πληρώματος που περιπολεί τον γαλαξία με σκοπό να εξουδετερώνει πλανήτες επίφοβους για την ασφάλεια της Γης, προσπαθώντας τον υπόλοιπο καιρό να διασκεδάσει τη μοναξιά του και το βασανιστικό πέρασμα του χρόνου μέσα στο σκάφος. Ομιλούσες βόμβες με υπαρξιακές ανησυχίες, ένας κατοικίδιος εξωγήινος που μοιάζει με μπάλα του βόλεϊ εξοπλισμένη με νύχια και ατέρμονοι ενατενισμοί στα αστέρια από ήρωες που μοιάζουν λιγότερο με αστροναύτες και περισσότερο με μαστουρωμένοι χίπις επανδρώνουν το σουρεαλιστικό ταξίδι αυτού του φτηνού σε κόστος αλλά πλούσιου σε ιδέες και διάθεση «Περιμένοντας Τον Γκοντό» στο διάστημα, το οποίο αποτέλεσε την πρώτη μεγάλου μήκους δουλειά του Τζον Κάρπεντερ. Λ.Κ.

43. Quatermass And The Pit (1967)
του Ρόι Γουόρντ Μπέικερ

Η εξωγήινη μυθοπλασία συναντά τις θρησκευτικές δοξασίες, τις ανθρωπολογικές μελέτες και την εσχατολογική παραφιλολογία κάτω από την επιφάνεια της λονδρέζικης μητρόπολης, πλάι σε ένα ξεχασμένο σκάφος από άλλον πλανήτη που δεν αργεί να αποκαλύψει τα μυστικά του. Το τελευταίο και καλύτερο μέρος μιας τριλογίας φαντασίας κατορθώνει να ενσωματώσει όλα τα παραπάνω σε ένα αγωνιώδες σύνολο κλιμακούμενης έντασης, το οποίο κρατά συν τοις άλλοις γερά πατημένα τα πόδια του στο έδαφος του ρεαλιστικού. Λ.Κ.

42. Εξολοθρευτής 2: Η Μέρα Της Κρίσης (Terminator 2: Judgment Day / 1991)
του Τζέιμς Κάμερον

Την καλύτερη απάντηση σε όσους υποστηρίζουν ότι ένα σίκουελ δεν μπορεί να είναι καλύτερο από το πρωτότυπο δίνει ο δεύτερος «Εξολοθρευτής». Στην ουσία ριμέικ της πρώτης ταινίας με μεγαλύτερο προϋπολογισμό, καλύτερες ιδέες κι ένα πολύ πιο ολοκληρωμένο όραμα για τη μάχη της ανθρωπότητας με τις μηχανές, το φιλμ τοποθετεί αυτή τη φορά τον Αρνολντ Σβαρτζενέγκερ στον ρόλο του προστάτη της οικογένειας Κόνορ κι εφευρίσκει έναν ακόμη πιο απειλητικό κακό στον φτιαγμένο από υγρό μέταλλο εξολοθρευτή του Ρόμπερτ Πάτρικ. Είναι, όμως, το όραμα του Κάμερον για μια οπερατική ταινία επιβίωσης, για ένα ποιητικό σχεδόν έπος καταστροφής που κάνει το φιλμ αληθινά ξεχωριστό. Γ.Κ.

41. Αγριος Πλανήτης (La Planete Sauvage / 1973)
του Ρενέ Λαλού

Καλωσήρθατε στον πλανήτη Γιάγκαμ, όπου οι ανθρωπόμορφοι Ομ υπηρετούν τους γαλαζόχρωμους γίγαντες Ντραγκς ως αλυσοδεμένα κατοικίδια. Μέχρι που ένας νεαρός Ομ λαμβάνει κατά λάθος τη γνώση που θα του επιτρέψει να απαιτήσει ισότητα για τη σκλαβωμένη φυλή του. Ο Ρενέ Λαλού αντιστρέφει ιδιοφυώς τους ρόλους για να αποκαλύψει την ασύδοτη αυθαιρεσία και αλαζονεία του ανθρώπινου γένους απέναντι σε κάθε άλλο πλάσμα αλλά και στους ομοίους του. Πέρα, όμως, από ξεκάθαρη αλληγορία ο «Αγριος Πλανήτης» αποτελεί έναν μικρό οπτικοακουστικό θρίαμβο: από τη μία το πρωτοποριακό, ηλεκτρονικό σάουντρακ και από την άλλη τα λιτά αλλά ονειρικά παστέλ σχέδια του Ρολάντ Τοπόρ που προσέφεραν μια από τις πιο ευφάνταστες κινηματογραφικές απεικονίσεις ενός εξωγήινου οικοσυστήματος. Γεμάτος από εξαίσια δείγματα μιας αλλόκοσμης χλωρίδας και πανίδας, που μοιάζουν να αναδύθηκαν από σουρεαλιστικά εγχειρίδια βιολογίας, ο «Αγριος Πλανήτης» αποτελεί το πιο εξωτικό δημιούργημα ενήλικου animation και ταυτόχρονα έναν σταθμό του ευρωπαϊκού κινουμένου σχεδίου. Θ.Π.

40. Απόδραση Από Τη Νέα Υόρκη (Εscape From New York / 1981)
του Τζον Κάρπεντερ

Οταν ο πρόεδρος της Αμερικής πρέπει να διασωθεί και να οδηγηθεί με ασφάλεια εκτός του εγκληματικού αστικού γκέτο στο οποίο έχει εγκλωβιστεί και πλοηγός του είναι ο φυλακισμένος Σνέικ Πλίσκεν (Κερτ Ράσελ) του οποίου η επιβίωση διακυβεύεται, τότε η ταινία του Τζον Κάρπεντερ γίνεται περισσότερο χορταστική ως αγωνιώδης περιπέτεια παρά ως «φιλέτο» επιστημονικής φαντασίας. Υποτίθεται η πλοκή εκτυλίσσεται στα 1998 (έντεκα χρόνια πριν από σήμερα) αλλά η πραγματικότητα εκείνης της χρονιάς ούτε καν πλησίαζε την αχαλίνωτη, καλπάζουσα φαντασία του Κάρπεντερ που οραματίστηκε τη φουτουριστική παρακμή σε όλο το επικίνδυνο, οριακό μεγαλείο της. Αισθητικό επίτευγμα και μάθημα σασπένς. Μ.Φ.

39. Σταρ Τρεκ 2: Η Οργή Του Καν (Star Trek 2: The Wrath Of Khan / 1982)
του Νίκολας Μέγιερ

Ποτέ δεν υπήρξα φαν του σχεδόν αποστειρωμένου, ουτοπικού σύμπαντος του «Σταρ Τρεκ», όμως σε αυτή τη μοντέρνα επανεφεύρεση του μύθου του Μόμπι Ντικ βρήκα πως τα πάντα είχαν λερωθεί όσο έπρεπε ώστε να αποκτήσουν αληθινή σημασία. Χωρίς τρανές βλέψεις για οράματα περί ανθρωπότητας και αδέξια πολιτικά μηνύματα, o Μέγιερ ήρθε χωρίς να έχει παρακολουθήσει ούτε ένα επεισόδιο της σειράς και έκρινε πως τα μεγάλα νοήματα βρίσκονται στις μικρές εσωτερικές συγκρούσεις. Δίνοντας στον Κερκ μια σπουδαία νέμεση (ο Καν του Ρικάρντο Μονταλμπάν είχε εμφανιστεί προηγουμένως και στη σειρά, αλλά χάρη στην ταινία απέκτησε το στάτους του) και γράφοντας ιστορία από την οργισμένη κραυγή «ΚΑΑΑΑΑΝ» του Σάτνερ (στην πιο χαρακτηριστική στιγμή της καριέρας του) μέχρι τον αναπάντεχα συγκινητικό θάνατο του Σποκ, ο Μέγιερ δίνει στους φανς την πιο περήφανη στιγμή του franchise και στους υπόλοιπους την υποψία πως μπορεί να κρύβεται κάτι αληθινά μεγαλειώδες σε αυτό το περίεργο σύμπαν. Θ.Δ.

38. Ι Married Α Monster From Outer Space (1958)
του Τζιν Φόουλερ Τζούνιορ

Θέλοντας να προσφέρει ένα ακόμη σενάριο εξωγήινης εισβολής σε ανθρώπινα σώματα, μην έχοντας όμως την οποιαδήποτε οικονομική υποστήριξη, ένας πρώην μοντέρ του Φριτς Λανγκ έκανε τα αδύνατα δυνατά για να το μεταφέρει στην μεγάλη οθόνη. Γυρισμένο σε οχτώ μόλις μέρες, με το αστείο τότε πόσο των 125 χιλιάδων δολαρίων και όντας τόσο φτηνό ώστε να αναγκαστεί ακόμη και δανεική μουσική υπόκρουση να χρησιμοποιήσει, το συναρπαστικό αυτό φιλμάκι αποτελεί, παρ όλα αυτά, αληθινό υπόδειγμα αφηγηματικής οικονομίας και ατμόσφαιρας. Δείχνοντας να έχει αφομοιώσει ιδανικά αυτούσιο το πνεύμα των ταινιών φαντασίας και τρόμου που προηγήθηκαν αυτού και να μπορεί να το αναπτύξει σε μόλις 78 λεπτά, ο Φόουλερ προσαρμόζει ιδανικά το μύθο της Πεντάμορφης και του Τέρατος στην καρδιά της science fiction παράνοιας που πλημμύρισε τις οθόνες της δεκαετίας του 50. Υπογράφοντας ένα cult διαμάντι. Λ.Κ.

37. Η Μύγα (The Fly / 1986)
του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ

Ενας επιστήμονας που χρησιμοποιεί τον εαυτό του σε ένα πείραμα πάνω στη τηλεμεταφορά συγχωνεύει κατά λάθος στο σώμα του το DNA μιας κοινής, οικιακής μύγας. Σύντομα μια τρομακτική μεταμόρφωση αρχίζει... Αν και μαζί με το «Αlien» διεκδικεί τον τίτλο του πιο επιτυχημένου υβριδίου τρόμου και επιστημονικής φαντασίας, το απρόσμενο μπλοκμπάστερ του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ είναι ταυτόχρονα μια απόλυτα επιτυχημένη μεταφορά πάνω στη μη αναστρέψιμη φθορά του ανθρώπινου σώματος καθώς και ένα οπερατικών διαστάσεων καταραμένο love story. Μετεξέλιξη της κλασικής φιγούρας του τρελού επιστήμονα που κληροδότησε στο σινεμά η λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας, ο ήρωας της «Μύγας» πληρώνει σαν άλλος Δρ. Φρανκενστάιν το τίμημα για την αλαζονεία του σε μια εμπνευσμένη hi-tech διασκευή αρχαιοελληνικής τραγωδίας που -κατά τις διαστροφικές συνήθειες του Καναδού δημιουργού- συμπληρώνεται με μερικά από τα πιο αποκρουστικά ειδικά εφέ που γνώρισε το σινεμά. Θ.Π.

36. Τetsuo (1989)
του Σίνια Τσουκαμότο

Ανδρας χτυπάει με το αυτοκίνητό του μεταλλικό φετιχιστή κι έκτοτε αρχίζει να μεταλλάσσεται κι ο ίδιος σε υβρίδιο ανθρώπου/μηχανής, με κομμάτια μετάλλου να φυτρώνουν στο σώμα του. Αν η περιγραφή μοιάζει αλλόκοτη, η εικόνα ξεπερνά πραγματικά τη φαντασία. Στην τρίτη του μόλις ταινία, ο Σίνια Τσουκαμότο υπογράφει ένα ασπρόμαυρο industrial αριστούργημα. Εφιάλτες από τα πιο παράξενα όνειρα του Λιντς και του Κρόνενμπεργκ, σουρεαλιστική ατμόσφαιρα, κινούμενα σχέδια με την τεχνική του stop-motion, έντονες επιρροές από manga. Το «Τetsuo» μοιάζει σαν τη διεστραμμένη διασταύρωση της «Μύγας» και του «Μetropolis» του Φριτς Λανγκ. Συνιστά ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα της επιστημονικής φαντασίας στα τέλη των 80s και συνάμα ένα από τα ελάχιστα δείγματα κινηματογράφου που κατάφερε να πλησιάσει επιτυχημένα το είδος και την κουλτούρα του cyberpunk. Μηχανή και άνθρωπος έσονται εις σάρκαν μία. Η.Κ.

35. Επιστροφή Στο Μέλλον (Back To The Future / 1985)
του Ρόμπερτ Ζεμέκις

Μάλλον καταχωρημένη περισσότερο ως κωμωδία παρά επιστημονική φαντασία, η σύγχρονη κλασική ταινία του Ρόμπερτ Ζεμέκις έστειλε το όνομα ΝτεΛόριαν στην αθανασία, του αμαξιού δηλαδή με το οποίο ένας τρελός επιστήμονας (ο απολαυστικά over the top Κρίστοφερ Λόιντ) στέλνει τον Μάρτι ΜακΦλάι στο παρελθόν όπου και γνωρίζει τους γονείς του σε νεαρή ηλικία (ο Κρίσπιν Γκλόβερ κλέβει την παράσταση), απειλώντας να αλλάξει τη ροή της προσωπικής του ιστορίας. Φλερτάροντας με μια άβολη εξερεύνηση του οιδιποδείου συμπλέγματος (ο Μάρτι πολιορκείται από την ίδια του τη μητέρα!) και μη σταματώντας στιγμή να προσφέρει ελαφρά διασκέδαση με χαρακτήρες και ατάκες που έχουν αφήσει το στίγμα τους στην ποπ κουλτούρα, η ταινία καταφέρνει κυρίως να παρουσιάσει με εύπεπτο τρόπο μια αξιαγάπητα αφελή εκδοχή του ταξιδιού στον χρόνο.Θ.Δ.

34. Things To Come (1936)
του Γουίλιαμ Κάμερον Μένζις

Βασισμένο στο μυθιστόρημα «Τhe Shape of Things to Come» ενός εκ των μπαμπάδων της επιστημονικής φαντασίας, του Χ. Τζ. Ουέλς και υπό την αυστηρή επίβλεψη του ίδιου του συγγραφέα, το φιλμ του Γουίλιαμ Κάμερον Μένζις και του παραγωγού Αλεξάντερ Κόρντα διασχίζει σχεδόν έναν αιώνα ανθρώπινης εξέλιξης. Από το 1940 μέχρι το 2036, από τον εφησυχασμό της ανθρωπότητας σε έναν καταστροφικό πόλεμο και από τα όνειρα για κατάκτηση του σύμπαντος σε μια έντονη αμφισβήτηση της εξέλιξης με κάθε αντίτιμο. Ακόμα κι αν συχνά αντιπαραθέτει με κάποια αφέλεια τις διαφορετικές ηθικές στάσεις απέναντι στην πορεία του κόσμου, το «Τhings To Come» παραμένει μια φιλόδοξη απόπειρα ταξιδιού στο μέλλον που δε νιώθει την ανάγκη να χρωματιστεί ως δυστοπία ή ουτοπία. Και που σοκάρει με το τάιμινγκ της δημιουργίας της, λίγο πριν το ξέσπασμα του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Κ.Σ.

33. Donnie Darko (2001)
του Ρίτσαρντ Κέλι

Ο Ντόνι Ντάρκο του Ρίτσαρντ Κέλι, μέσω ενός Τζέικ Γκίλενχαλ που μόλις ξεκινούσε να δείχνει την αξία του, είναι η λεπτή γραμμή πάνω στην οποία ακροβατεί η ψυχή, ανάμεσα στη φαντασία και τη λογική, ανάμεσα στο πραγματικό και το επίπλαστο, ανάμεσα στο υγιές και το νοσηρό. Ποτέ κανείς δεν ξέρει πού βρίσκεται η αλήθεια, παρά μόνο ίσως ένας

ιδεατός «φανταστικός» φίλος που μπορεί να έχει τα κλειδιά της γνώσης. Η ανάγκη για απόδραση στη μία ή στην άλλη πλευρά του φράχτη (εξαρτάται από το πού αισθάνεσαι ότι βρίσκεται το μέσα και το έξω) είναι αυτό που με τρομακτική τρυφερότητα αλλά και με οριακή σύγχυση πραγματεύεται ο Κέλι σε αυτό το καλτ δράμα. Ένα δράμα που έχει λατρευτεί με τελετουργικές τιμές «θρησκείας» από μια «φευγάτη» μερίδα του κοινού αλλά και έχει παραμείνει παγωμένο από μια αποστασιοποιημένη μερίδα της κριτικής που δεν είδε παρά μια άκυρη φαντασίωση στο βλέμμα του Ντόνι...Μ.Φ.

Διασκευάζοντας το ομώνυμο μυθιστόρημα του Γουόλτερ Τέβις, ο Νίκολας Ρεγκ παρακολουθεί την άνοδο και την πτώση ενός ιδιοφυούς αστρικού επισκέπτη ο οποίος προσγειώνεται στη γη προκειμένου να σώσει τον πλανήτη του από την έλλειψη νερού. Αοπλος μπροστά στην πολυπλοκότητα των ανθρώπινων συναισθημάτων, θα διαβρωθεί ολοκληρωτικά από τον γήινο τρόπο ζωής και θα παραδοθεί αμαχητί σε κάθε λογής εθισμούς. Ο Ρεγκ εικονογραφεί αυτόν τον εξωγήινο «Πολίτη Κέιν» επιστρατεύοντας μερικούς από τους πιο ακραίους εικονοκλαστικούς πειραματισμούς για τους οποίους έγινε διάσημος: παραισθησιογόνο μοντάζ, ψυχεδελικά εφέ και χωροχρονικές ανατροπές, και παρεμβάλλοντας στις γήινες περιπέτειες του ανήμπορου ήρωα εικόνες από έναν άνυδρο πλανήτη και μια προηγούμενη ζωή που ξεθωριάζουν δραματικά. Το αποτέλεσμα είναι μια άκρως πεσιμιστική αλληγορία για την παρακμή του ανθρώπινου πολιτισμού με όχημα την out of this world περσόνα του Ντέιβιντ Μπόουι, την οποία ο δαιμόνιος σκηνοθέτης εκμεταλλεύεται στο έπακρο. Θ.Π.

31. Αelita (1924)
του Γιάκοβ Προταζάνοφ

Θα μπορούσε να λέγεται και «εμπρός του Αρη οι κολασμένοι» καθώς σε μια εξαίσια ανατροπή ο κόκκινος πλανήτης παραμένει ακόμη παραδομένος στη φαιά εξουσία της άρχουσας τάξης. Από εκεί η μοναχική Αελίτα παρατηρεί μελαγχολικά τον αγαπημένο της γήινο εργάτη, αλλά και την επί της γης επανάσταση και τη Νέα Οικονομική Πολιτική να παίρνει σάρκα και οστά στην ΕΣΣΔ. Από εκείνο το σημείο και μετά επανάσταση και όνειρο μπερδεύονται ευφυώς και αξεδιάλυτα σε μια διαστημικών διαστάσεων παραβολή (εξάγεται άραγε η επανάσταση και πού ακριβώς βρίσκεται ο σοσιαλιστικός «παράδεισος»;) με αξεπέραστα φουτουριστικά- έστω και χάρτινα- σκηνικά, προφητικές διαστάσεις (πολύ πριν την εποχή όπου όλοι παρακολουθούν όλους) και μια αναρχική αφέλεια που κάνει αυτή την πρωτοπόρα όσο και πρωτόλεια δημιουργία (πρώτο scifi στην πάλαι ποτέ ΕΣΣΔ) να παραμένει αλώβητη στο χρόνο. Οι Tied and Tickled Trio της αφιέρωσαν ένα άλμπουμ τους. Εσείς μένει απλά να την ανακαλύψετε. Λ.Α

30. Τhe Andromeda Strain (1970)
του Ρόμπερτ Γουάιζ

Η μαθηματικής ακρίβειας προσέγγιση του Γουάιζ (σκηνοθέτη του «Τhe Ηaunting» και του «West Side Story», ο οποίος αποδεικνύεται σε αναπάντεχη πλην ιδανική επιλογή για το συγκεκριμένο φιλμ), η προχωρημένη σκηνογραφική δουλειά, η σχολαστική ενασχόληση του συγγραφέα Μάικλ Κράιτον με την επιστημονική συνέπεια των όσων επικαλείται, το κλίμα διογκούμενης κλειστοφοβίας και το σασπένς που χτίζεται σταδιακά και με γεωμετρική σχολαστικότητα στέλνουν τις προσπάθειες τεσσάρων ανθρώπων να απομονώσουν έναν θανατηφόρο μικροοργανισμό που ήρθε από το διάστημα στην ιστορία των πιο ρασιοναλιστικών και αξιομνημόνευτων σταθμών του φανταστικού σινεμά. Λ.Κ.

29. Υγρός Ουρανός (Liquid Sky / 1982)
του Σλάβα Τσούκερμαν

Με μερικές δεκάδες χιλιάδες δολάρια μόνο στη διάθεσή του, ο γνωστός ως τότε για τα κόμικς του Ρώσος εμιγκρές δημιουργός παρέδιδε το δικό του one hit wonder πριν εξαφανιστεί από τον κινηματογραφικό χάρτη: ένα από τα παράδοξα sci-fi κομψοτεχνήματα του αμερικανικού ανεξάρτητου σινεμά με όπλο του την πιο εξωγήινη πόλη του πλανήτη. Τη Νέα Υόρκη των αρχών των 80s όπου σαφώς είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσεις τους εξωγήινους από τους γήινους, πόσω μάλλον όταν οι έξωθεν επισκέπτες, αναζητώντας ηρωίνη, καταλήγουν να προσγειώνονται διάνα στην ταράτσα ενός ντίλερ και της αμφισεξουαλικής (το λιγότερο που μπορούμε να πούμε) φίλης του. Και όμως ο «Υγρός Ουρανός», περισσότερο από επιστημονική φαντασία, είναι ένα μοναδικό όσο και ασταμάτητα εκκεντρικό ντοκουμέντο της προ Τζουλιάνι και βάλε εποχής και μια μοναδική καταγραφή της υπέρτατης πόλης και των ηθών της, μια παραισθητική ξενάγηση στην νεοϋορκέζικη νύχτα και τις φυλές της, μια γιορτή πανσεξουαλισμού και σκληρών ναρκωτικών όπου η εξίσωση φιξάκι=οργασμός ισοδυναμεί με το E=MC2 του Αϊνστάιν. Λ.Α

28. Η Αβυσσος - The Director' s Cut (The Abyss - Director' s Cut / 1993)
του Τζέιμς Κάμερον

Τέσσερα χρόνια μετά την έξοδό της στους κινηματογράφους, ο Τζέιμς Κάμερον αποφάσισε να κυκλοφορήσει την «Αβυσσο» ξανά στις αμερικανικές αίθουσες, θέλοντας αυτή τη φορά να αποκαλύψει στο κοινό την αρχική μορφή που είχε η ταινία του, πριν οι παραγωγοί πιέσουν τον σκηνοθέτη να τη μετριάσει και να τη συμβιβάσει. Από τις λίγες φορές που η πρωτότυπη και απρόβλητη εκδοχή ενός σκηνοθέτη σε ταινία του υπερβαίνει κατά πολύ αυτή που έμελλε να κυκλοφορήσει στα σινεμά, η σχεδόν τρίωρης διαρκείας special edition της «Αβύσσου» είναι ένα μικρό αριστούργημα mainstream διασκέδασης και ταυτόχρονα ένα πολυεπίπεδο και συναρπαστικό όραμα που δικαιώνει τη μεγαλομανία του σκηνοθέτη του, ενώνοντας την υποβρύχια περιπέτεια και την επιστημονική φαντασία σε ένα bigger than life ρομάντζο, μια μεγαλεπήβολη ουμανιστική παραβολή και ένα εκθαμβωτικό έπος. Λ.Κ.

27. Νausicaa Of The Valley Of The Wind (1984)
του Χαγιάο Μιγιαζάκι

Είμαι μέγας φαν του Χαγιάο Μιγιαζάκι. Αλλά αυτό δεν κάνει την «Ναυσικά» του λιγότερο αριστούργημα. Μια νεαρή πριγκίπισσα που ζει στην Κοιλάδα των Ανέμων, έπειτα από τη σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή της Γης, αρνείται να δει την εξαφάνιση της (πλούσιας σε ζωή και οργανισμούς) Θάλασσας της Αποσύνθεσης από εχθρικά πλάσματα, ονόματι Ομου. Το φιλμ είναι μια πανδαισία χρωμάτων: οι ανεμόμυλοι και τα βομβαρδιστικά του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, τα φυτά κι η θάλασσα, τα παράξενα έντομα. Στο χαρακτήρα της μικρής Ναυσικάς ενσωματώθηκε ο βαθύς ουμανισμός του Μιγιαζάκι, η προσπάθεια για κατανόηση του άλλου, η αγάπη για τη φύση. Το μετα-Αποκαλυπτικό περιβάλλον του φιλμ, είναι καθαρή και πρωτότυπη επιστημονική φαντασία- κι ας λείπουν τα ρομπότ ή οι μάχες στο διάστημα. Ο Μιγιαζάκι θα ολοκλήρωνε αργότερα στην «Πριγκίπισσα Μονονόκε» τις οικολογικές του ανησυχίες. Η «Ναυσικά» όμως θα προηγείται πάντα ως η πρωτοπόρος, η αυθεντική του πριγκίπισσα υπό τους ήχους της μαγικής μουσικής του Τζο Χισάισι. Η.Κ.

26. Ο Αόρατος Ανθρωπος (The Invisible Man / 1933)
του Τζέιμς Γουέιλ

Οταν ήμουν μικρός, τρόμαζα πάρα πολύ με μια τηλεοπτική σειρά της (τότε) ΥΕΝΕΔ, τον «Αόρατο Ανθρωπο» (μια βρετανική τηλεοπτική εκδοχή της νουβέλας του Χ.Τζ. Γουέλς). Τότε η πρωτόγνωρη αυτή εικόνα έμοιαζε εκτός από τρομακτική και πρωτοποριακή. Τα πάντα όμως είχαν ειπωθεί μισό αιώνα πριν πολύ καλύτερα από τον Τζέιμς Γουέιλ. Στο ομώνυμο φιλμ του 1933 παρακολουθούμε τον Δρα. Τζακ Γκρίφιν να κατορθώνει να φέρει σε πέρας την πιο σπουδαία του εφεύρεση: να γίνει αόρατος. Μαζί όμως με την εφεύρεση, έρχεται κι η παράνοια. Ο Κλοντ Ρέινς είναι εντυπωσιακός στον κεντρικό ρόλο και τα οπτικά εφέ μπροστά από την εποχή τους. Ο Γουέιλ κατάφερε να παρουσιάσει άψογα τον φόβο του ανθρώπου για το άγνωστο, τη μεγαλομανία του «τρελού επιστήμονα», την απληστία της ανθρώπινης φύσης και μετουσίωσε την κλασική επιστημονική φαντασία του συγγραφέα Γουέλς καλύτερα από τον καθένα. Μπορεί ο «Φρανκενστάιν» του να τον έκανε διάσημο, δύσκολα όμως βγάζεις από τη μνήμη την εικόνα ενός αόρατου πλάσματος που τριγυρνάει σαν φάντασμα, τυλιγμένο με γάζες...Η.Κ.